Сорох устудьуон үрдүк үөрэҕин бүтэрэн баран, үлэм туhунан толкуйдуом диир. Оттон М.К. Аммосов аатынан Хотугулуу-Илиҥҥи федеральнай университет 3 кууруһун устудьуона, 20 саастааах Арсен Эверстов толкуйа атын: үөрэх уонна үлэ тэҥинэн тутуллуохтаах. Кини СИА-ҕа бэйэ дьыалатын хайдах саҕалаабытын, онно оҕо сааhыгар туруоруммут сыала-соруга олук буолбутун кэпсээтэ.
Арсен Эверстов ХИФУ-ка гостиница-ресторан дьыалатын эйгэтигэр туризм салаатыгар үөрэнэр. Уус Алдан Кэптэни нэhилиэгэр күн сирин көрбүт. Туйгуннук үөрэнэн, оскуолатын кыhыл көмүс мэтээлинэн түмүктээбит.
— Бастакы хамнаскын олох кыра сылдьан ылбыккын. Хайдах этэй?
— Мин биисинэс хайысхатыгар бастакы хардыым сибиинньэ иитиитэ буолар. Дьонум хаhаайыстабалаахтара. Спорт күрэхтэһиилэригэр кыттан, харчынан бирииспин мунньан, саас сибиинньэ атыылааспытым (күлэр-ааптар). Сибиинньэбин сайыны быhа аhатан-харайан, көрөн-истэн улаатыннарбытым. Улааппытын кэннэ атыылабытым. Ол харчыбынан оскуолам малын бэйэм ылыммытым. Биисинэскэ хардыым итинник саҕаламмыта.
— Интэриэс үөскээтэҕэ дии салгыы бараргар?
— Араас дьарыктаах этим. Ыhыахха дьону саататарга аналлаах оонньуулары тэрийэрим, оскуолаҕа минньигэс астары атыылыырым. 10 кылааска үөрэнэ сылдьан, бэйэм каталог оҥорон, таҥас-сап атыыга таhаарар буолбутум. Уопсайынан эттэххэ, дропшиппингынан дьарыгырбытым. Дропшиппинг диэн атыыһыт бэйэтэ табаарын эрдэттэн атыыласпакка, ыскылаатыгар харайбакка эрэ атыылыыр көрүҥэ буолар. Ол аата, атыыһыт атыылаһааччы сакааһын табаардаах киһиэхэ биллэрэр, оччоҕуна оҥорон таһаарааччы табаарын сакаасчыкка быһа ыытар.
— Устудьуон сылларыгар үөрэҕи уонна үлэни тэҥинэн тутары ыарырҕаппатаҕыҥ дуо?
— Дьокуускайга үөрэнэ киирэн баран, үөрэхпин уонна үлэни тэҥинэн тутан, хайдах сайдыахпын сөбүй диэн ыйытыы турбута. Оҕолор ас атыылыылларын истэн баран, ол хайысханы тутуспутум — бурдук аhы, утаҕы уонна минньигэстэри атыылыыр буолбутум. Быстах үлэлэртэн да аккаастаммат этим. Кистээбэххэ эттэххэ, үлэҕэ күҥҥэ 16-лыы чаас анаабыт да кэмнэрим баара. Ол да иһин буолуо, доруобуйам мөлтөөн, үөрэхпэр да кыһаллар туһугар атын хайысха наада диэн, толкуйбун онно уурбутум. Массыынабын, сыаналаах тэриллэрбин атыылаан, ол харчытынан эр киhи таҥаhын маҕаhыынын арыйдым.
— Конкуренция баар сиригэр, бэйэ дьыалата туох эрэ уратылаах буолуон наада?
— Былырыын Кытайы кытта күүскэ үлэлэhэн, эбии дохуот оҥостоммун, сыалллаах соруктаах атын дойду сиригэр-уотугар таҥас эйгэтин, култууратын, хайдах таҥналларын үөрэтэн кэлбитим. Балаҕан ыйын саҕаланыыта алта дойдуну кэрийэбин, уонтан тахса куоракка сылдьабын, тыһыынчаттан тахса маҕаhыыны көрөбүн-истэбин. Анаан-минээн маҕаһыын долбуурдарыгар таҥаһы хайдах киэргэтэн, сааһылаан ууралларын эмиэ үөрэппитим. Ол курдук элбэх үлэттэн маҕаһыыным үөскээбитэ.
— Тус олоххор сөбүлүүр дьарыгыҥ?
— Туһалаах кинигэлэри ааҕабын, спордунан дьарыктанарбар аудиокинигэ истэбин. Сүбэлиэм этэ Наполеон Хилл «Думай и богатей» кинигэтин. Мин курдук боростуой дьон эрэ буолбакка, улуу Генри Форд, Майкл Джордан курдук дьон эмиэ сэргээбит кинигэлэрэ буолар. Күннээҕи олоххо-дьаhахха хайдах тутта сылдьаргыттан, үгэстэргиттэн саҕалаан, улахан дьыалаҕа хайдах тиийэргэ кэпсэнэр.
— Бэйэҥ саастыы ааҕааччыларга өссө тугу сүбэлиэҥ этэй?
— Эдэр сааска элбэх үтүөнү, үчүгэйи, ситиһиилээҕи боруобалыахха наада. Туохтан да куттаммака, толлубакка оҥорон истэххэ, бэйэтэ көстөн, тахсан, сайдан иhиэҕэ. Бастаан саҕалыахха эрэ наада.
— Оннук эрэ буоллун!
Кэпсэттэ Дайаана Апросимова
