17 От ыйа 17.07
  • 19°
  • $ 88,28
  • 96,26

Атырдьах ыйын 16 күнэ. "Өлүөнэ туруук хайалара" айылҕа паарката тэриллибит - Бикипиэдьийэ

09:01, 16 августа 2021
Текст:
Читайте нас на
Яндекс Новости
ЯДВ

1851 сыллаахха «Положение об управлении Якутской областью» диэн уурааҕынан Саха уобалаһа Иркутскай күбүөрүнэ састаабыттан таһаарыллыбыт.

1896 сыллаахха Канаада арҕаа өттүгэр Клондайк диэн үрэххэ кыһыл көмүс көстүбүт. Элбэх айымньыга ахтыллар «Көмүс үлүскэнэ» саҕаламмыт. Бу күн билигин да Доусон куоратыгар киэҥник бэлиэтэнэр.

2009 сылаахха Дьамайка сүүрүүгэ Усейн Болт Берлиҥҥэ буолбут Чэпчэки атлетикаҕа аан дойду чөмпүйэнээтигэр 100 миэтэрэни 9:58 ааһан аан дойду рекордун олохтообут.


Бэлиэ күннэр:

  • Габон — Тутулуга суох буолуу күнэ (икки күн бэлиэтэнэр). Францияттан 1960 сыл атырдьах ыйын 17 күнүгэр тутулуга суох буолбута
  • Доминика Өрөспүүбүлүкэтэ — Өрөспүүбүлүкэ сөргүтүллүбүт күнэ
  • Италия — Сиенатааҕы Палио — сылга иккитэ буолар ат сүүрдүүтэ
  • Кипр — Тутулуга суох буолуу күнэ (Британияттан 1960 с.)
  • АХШ — Салгын десааннын сэриилэрин күнэ
  • Парагуай — Оҕо күнэ. 1869 сыллаахха Акоста-Нью аттыгар кыргыһыыга улахан аҥаара 9-15 саастаах оҕолортон турар Парагвай сэриитин Бразилия уонна Аргентина сэриилэрэ кыргыбыттар.
  • Япония — Гозан-но Окуриби (五 山 送 り 火), Киото куоракка буолар Обон бэстибээл түмүктүүр күнэ. Киото аттыгар баар хайаларга 5 баараҕай уот оттоллор.

Түбэлтэлэр:

  • 1851 — «Положение об управлении Якутской областью» диэн уурааҕынан Саха уобалаһа Иркутскай күбүөрүнэ састаабыттан таһаарыллыбыт уонна 1852 сыл тохсунньу 1 күнүттэн Илин Сибиирдээҕи генерал-губернаторство састаабыгар күбүөрүнэ бырааптаах уобалас буолбута.
  • 1896 — Канаада арҕаа өттүгэр Клондайк диэн үрэххэ кыһыл көмүс көстүбүт. Элбэх айымньыга, ол иһигэр Джек Лондон кинигэлэригэр ахтыллар «Көмүс үлүскэнэ» саҕаламмыт — сүүс тыһыынча киһи байар абылаҥар ылларан көмүс көрдүү аттаммыт. Бу күн билигин да Доусон куоратыгар киэҥник бэлиэтэнэр.
  • 1891 — Цесаревич Николай (кэлин Николай II ыараахтааҕы) 10 ыйдаах Илиҥҥи айана түмүктэммит. Бу айан кэмигэр Японияҕа сылдьан цесаревич быһылааҥҥа түбэспитэ: дьоппуон полицейскайа саабыланнан кэрдэн өлөрө сатаабыта, төбөҕө бааһырдыбыта. Аҕыйах хонугунан 23 сааһын бэлиэтээн баран Владивостокка барбыта. Японияҕа сылдьар кэмигэр илиитигэр татуировка оҥотторбута биллэр. Сорох сылдьыбыт сирдэрэ: Триест (Италия), Эгиипэт, Ииндийэ, Цейлон, Сингапур, Бангкок, Сайгон, Япония, Владивосток, Хабаровскай, Благовещенскай, Иркутскай, Кроасноярскай, Томскай, Тобольскай, Омскай, Оренбург.
  • 1918 — Байкал күөлүгэр Чехословак легиона уонна Кыһыл Аармыйа хараабылынан кыргыспыттар. Чехословактар түөрт гаубицалаах икки пароходтара Листвянкаттан кэлэн Мысовскай куораты уонна кыһыллар байыаннай хараабыл оҥостубут «Байкал» ледоколларын ытыалаабыттар. Түмүгэр кыһыллар «Байкал» ледоколлара тимирбит, Мысовскай порда уонна тимир суол вокзала урусхалламмыт.
  • 1926 — Бүлүү Дьөккөнүттөн төрүттээх Степан Гоголев Саха АССР юстициятын хамыһаара уонна борокуруора буолар.
  • 1971 — Баhрейн Британия протекторатыттан босхоломмут.
  • 1994 — Саха Өрөспүүбүлүкэтин бэрэсидьиэнин уурааҕынан «Өлүөнэ туруук хайалара» айылҕа паарката тэриллибит.
  • 2009 — Дьамайка сүүрүүгэ Усейн Болт Берлиҥҥэ буолбут Чэпчэки атлетикаҕа аан дойду чөмпүйэнээтигэр 100 миэтэрэни 9:58 ааһан аан дойду рекордун олохтообут.
  • 2017 — Аан дойдуга ртуть туттуллуутун аҕыйатар сыаллаах Минамата конвенцията күүһүгэр киирбит.

Төрөөбүттэр:

  • 1936 — Ньурба Чаппандатыгар Павел Стасов — Саха АССР-га спортивнай ох сааннан ытыыны киллэрбит уонна сайыннарбыт киһи.
  • 1949 — Юрий Шейкин — аҕыйах ахсааннаах омуктар муусукаларын үөрэтэр чинчийээччи. АГИКИ преподавателэ.
  • 1975 — Анна Данилова — фольклорист учуонай, филология билимин хандьыдаата.

Өлбүттэр:

  • 1977 — Элвис Пресли — аатырбыт ырыаһыт, музыка суруйааччы.
  • 1981 — Томмокко Виктор Захаров (07.02.1901 төр.) — Эмэлдьээктээҕи сүлүүдэлээх сири арыйбыт киһи. Амматтан төрүттээх дьон дьиэ кэргэнигэр Чекунда диэн билигин Хабаровскай кыраайга киирэр сиргэ төрөөбүтэ.
  • 2006 — Анастасия Варламова (23.03.1948 төр.) — саха биллиилээх ырыаһыта, Саха Өрөспүүбүлүкэтин норуодунай артыыһа.
Следите за самым важным и интересным в Telegram-канале и WhatsApp-группе ЯСИА