“Алтынньыттан кыһыҥҥы кэм саҕаланар” диэн бу ыйдааҕы билгэтигэр норуот синоптига Тускул бэлиэтиир, суруйда Саха сирэ саайт.
— Улуу добдурҕа бу кэмҥэ буолар: сир-дойду барыта тоҥор, хаар — чараас. Сүөһү хотонугар киирэр. Саха оһоҕун күүскэ оттор, бастакы идэһэни өлөрөр кэмэ. Сорох күөлгэ муус киһини уйар буолар, бастакы муҥха саҕаланар, тыа кыылларыгар сонор булда саҕаланар.
Бокуруоптан ыла былыргы сахалар кыһыҥҥы олоххо-дьаһахха көһөн төһө астаахтарын, хаһаастаахтарын көрүнэллэрэ. “Алтынньыга астаах, бэһинньигэ бэстээх, олунньуга оттоох”, – диэн дьылы туоруурга сыһыаннаах өс хоһооно баар.
Алтынньы 14 күнүттэн Бокуруоп таҥараттан сааскы Ньукуолуҥҥа — ыам ыйын 22 күнүгэр диэри 220 хонук баар. Дьэ, ону туоруур уустук боппуруос турар, биһиги өбүгэлэрбит күннэрин анаан ааҕан-суоттаан, мындырдык толкуйдаан, тобулан этэҥҥэ туорууллар этэ.
Күөл мууһунан бүрүлүннэҕинэ муҥха кэмэ саҕаланар. Ити эмиэ ыал хаһаайыстыбатыгар улахан суолталаах кэм. Хайа, табылыннаҕына, Эбэлэрэ дук гыннаҕына, дьылга тулуктаһар аһылыктарын баһан ылыахтара турдаҕа. Дьэ, онтон суол туруута от, мас уонна муус тиэйиитэ.
Ый устата 17 – 20 мм сөҥүү түһэр. Температура ортотунан – 5-15 кыраадыс тымныы. Сороҕор хаара суох дьогдьоот күһүн буолар. Хаар алтынньы ортотугар түстэҕинэ ууллубат. Куобах маҥхайар, — диэн бэлиэтиир Тускул.
