Саха сиригэр үөрэх тиһигин реформалааһын кэмигэр педагогическай кадрдары харыстыахха наада, оттон сүрүн уларыйыылар үөрэх тэрилтэлэрин үлэлэрин көдьүүһүн үрдэтиигэ туһуланыахтаахтар. Ол туһунан Саха Өрөспүүбүлүкэтин баһылыга Айсен Николаев «Быһа линия»кэмигэр эттэ.
«Мин үөрэх тиһигин реформата салҕанан, көдьүүһэ үрдээн иһэрин туһугар туруулаһабын. Ол эрээри онуоха учуутал ахсаанын аҕыйатыа суохтаахпыт», — диэн Айсен Николаев бэлиэтээтэ.
Өрөспүүбүлүкэ баһылыга этэринэн, ыытыллар реформалар, бастатан туран, бүддьүөт көдьүүһүн үрдэтиигэ уонна көрүллэр үп уопсастыба туһатыгар муҥутуурдук үлэлииригэр туһуланаллар. Үөрэх тиһигэр бу үлэ биир сүрүн хайысхатынан административнай ноҕуруусканы аччатыы буолуохтаах.
Айсен Николаев бүгүн учууталлар докумуоннары толорууга уонна араас ирдэбиллэри толорууга балачча бириэмэни барыылларын бэлиэтээтэ. Учууталлары аһара бюрократияттан босхолуохха наада, кинилэр сүрүн соруктарын – оҕолору хаачыстыбалаахтык үөрэтиилэригэр — болҕомтолорун ууруохтарын наада. Педагогтар аһара отчуоттуур үлэлэригэр Арассыыйа бэрэсидьиэнэ Владимир Путин эмиэ болҕомтотун уурбута, билигин туһааннаах үлэ бэдэрээлинэй таһымҥа ыытыллар.
Саха сирин баһылыга үөрэх тэрилтэлэрин ааҕар-суоттуур, үп-харчы, юридическай, хаһаайыстыбаннай уонна да атын салайар үлэлэрин кииннииргэ болҕомтотун уурда. Кини этэринэн, улахан куораттарга биир оннук киин уон уонна онтон элбэх оскуоланы хааччыйар кыахтаах, үөрэх тэрилтэлэрин үлэһиттэрэ оҕону үөрэтиигэ болҕомтолорун ууруохтаахтар.
Маннык үлэ Дьокуускайга ыытыллар. Айсен Николаев этэринэн, өрөспүүбүлүкэ киин куоратыгар дьаһайар-салайар персонал 54 штата сарбыллыбыт.
Маны тэҥэ үөрэх тиһигин реформалааһыҥҥа сыһыаннар чопчу нэһилиэнньэлээх пууннар уратыларын учуоттуохтаахтар. Куораттарга уонна улахан оройуон кииннэригэр салайар хайысхалары киинниир кыах баар буоллаҕына, кыра дэриэбинэлэргэ балаһыанньа атын.
«Биир оскуола үлэлиир кыра сэлиэнньэлэригэр быһыы-майгы букатын атын. Маннык оскуолаларга, төттөрүтүн, олус харыстабыллаахтык сыһыаннаһыахха наада», — диэтэ Айсен Николаев.
Өрөспүүбүлүкэҕэ кыра комплектаах оскуолалар ахсааннара эбиллэн иһэр. Саха сирин баһылыга бу көстүүнү, ол иһигэр төрөөһүн аҕыйааһынын уонна кыра сэлиэнньэлэр олохтоохторо оройуон кииннэригэр көһүүлэрин кытта ситимнээтэ, онтон сылтаан биирдиилээн нэһилиэнньэлээх пууннарга оскуола оҕолоро аҕыйаан иһэллэр.
10-20 оҕо үөрэнэр оскуолаларын өрөспүүбүлүкэ харыстыыр санаалаах. Айсен Николаев кэлиҥҥи сылларга оҕо олох суох кыра нэһилиэнньэлээх пууннарга оскуолалары сабыы түбэлтэлэрэ баалларын бэлиэтээтэ. Уопсайынан, эрэгийиэн салалтатын позицията оскуолалары уонна педагогическай кадрдары харыстааһыҥҥа сытар.
«Оскуолалар оннунан хаалыахтаахтар уонна үчүгэйдик үлэлиэхтээхтэр, дьаһайар-салайар аппарат үлэтэ чахчы кыаллар сиригэр сарбыллыахтаах, оттон педагогтар үлэлэрин харыстыахха наада», — диэн өрөспүүбүлүкэ баһылыга тоһоҕолоон бэлиэтээтэ.
Салайыы көдьүүһүн үрдэтэн, кэмчилэммит үп үөрэх тиһигэр бэриллэн, хаачыстыбатын үрдэтиигэ туһуланыахтаах. Айсен Николаев этэринэн, чуолаан үөрэх хаачыстыбата бүтүн систиэмэ үлэтин сыаналааһын сүрүн критерийинэн буолуохтаах, суруйда Саха парламент саайт.
Тылбаас: Артур Харбанов
