Сэтинньи 8 күнүгэр Юрий Гагарин аатынан Култуура уонна аныгы ускуустуба киинигэр IX Дьокуускайдааҕы норуоттар икки ардыларынааҕы киинэ бэстибээлин сабыллыытын үөрүүлээх чааһыгар сүрүн куонкурус кыайыылаахтара, анал бириистэр хаһаайыннара уонна көрөөччүлэр онлайн-куоластааһыннарын түмүктэрэ билиннэ, суруйда Саха сиэ саайт.
Бэстибээл сүрүн наҕараадатын — «Бастыҥ киинэ» номинацияҕа «Кыһыл көмүс хаар ачыкы» Монголия режиссёра Жанчивдоржийн Сэнгэдорж «Муралист» диэн хартыыната ылла. Сүрүн куонкуруска Арассыыйаттан уонна тас дойдулартан барыта 11 толору метражтаах киинэ күрэхтэстэ.
Саха Өрөспүүбүлүкэтин култуураҕа уонна духуобунай сайдыыга миниистирэ Афанасий Ноев тэрийээччилэргэ, кыттааччыларга, волонтердарга уонна дьүүллүүр сүбэҕэ махтанна. Кини бэстибээли кыһын саҕаланыыта ыытыы үтүө үгэскэ кубулуйуон сөбүн бэлиэтээтэ:
«Бу сырыыга биһиги бэстибээли кыһын саҕаланыыта ыыттыбыт уонна кэлэр сылларга эмиэ бу кэмҥэ ыытыахпытын баҕарабыт. Биһиги өрөспүүбүлүкэбитин тымныыны, маҥан хаары уонна чаҕылхай күнү кытта ситимнииллэр. Киинэбит бэстибээлинэн кыһын саҕаланыытын аһыахпытын баҕарабыт», — диэтэ миниистир.
Сүрүн куонкурус түмүгэ:
* Бастыҥ режиссёр үлэтэ («Үрүҥ көмүс хаар ачыкы»): Степан Бурнашев — «Пентхаус» киинэ иһин (Арассыыйа).
* Бастыҥ дьахтар оруола: Мамия Шаджаффар — «Лали» киинэ (Пакистан).
* Бастыҥ эр киһи оруола: Каши Кумар Дубей — «Мастер Банту» киинэ (Индия).
* Дьүүллүүр сүбэ анал бирииһэ («Үрүҥ көмүс хаар ачыкы»): Карлос Матиензо Сермент — Мексика режиссёра, сценариһа уонна продюсера.
Бэстибээл дьүүллүүр сүбэтин бэрэссэдээтэлэ Наталья Мокрицкая тэрээһин кэмигэр куонкурус бырагырааматын көрбүтүн, тыйаатыр премьератыгар уонна «Хотугу тыын» («Дыхание Севера») гала-кэнсиэргэ сылдьыбытын кэпсээтэ:
«Киинэни олус сөбүлүүрүн иһин Саха Өрөспүүбүлүкэтин Ил Дарханыгар Айсен Сергеевич Николаевка махтанабыт. Оттон саамай сүрүнэ — күндү көрөөччүлэр, бэйэҕит киинэҕитин маннык күүскэ өйүүргүт уонна таптыыргыт иһин эһиэхэ барҕа махтал. Мин санаабар, Дьокуускай — Арассыыйа култуурунай киин куората!»* — диэн кини бэлиэтээтэ.
Көрөөччүлэр биһирэбиллэрэ (онлайн-куоластааһын):
Көрөөччүлэр 2025–2026 сылларга тахсыбыт саха киинэлэрин ортотугар бастыҥнары таллылар. Манна бары үс наҕарааданы «Айхал» киинэ хамаандата хомуйа ылла:
* «Бастыҥ саха киинэтэ» («Кыһыл көмүс хаар ачыкы») — режиссёр Дьулусхан Андросов («Айхал»);
* «Бастыҥ дьахтар оруола» («Үрүҥ көмүс хаар ачыкы») — Ильяна Павлова;
* «Бастыҥ эр киһи оруола» («Үрүҥ көмүс хаар ачыкы») — Эрхан Слепцов.
Анал бириистэр:
* Бастыҥ операторскай үлэ иһин Иннокентий Аммосов аатынан бириис: Александр Красновскай («Прозрачные земли» киинэ).
* «Киинэ сайдыытыгар кылаатын иһин» наҕараада: режиссёрдар Любовь Борисова уонна Степан Бурнашев.
* Азия киинэтин тарҕатар НЕТПАК норуоттар икки ардыларынааҕы тэрилтэ анал бирииһэ: режиссёр Ранджан Гхош («The Unbroken / Adamya»).
* «Патриотическай киинэ иһин» бириис: «Алдан» хартыына. Саха Өрөспүүбүлүкэтин Бырабыыталыстыбатын Бэрэссэдээтэлин солбуйааччы Анатолий Семенов наҕарааданы режиссёр Дмитрий Кольцовка уонна продюсер Дмитрий Куликовка туттарда. Бу бырайыак Запорожскай уобалаһы кытта бииргэ үлэлэһэн оҥоһуллубут.
Бэстибээл түмүктэрин таһаарарыгар бэстибээл тэрийээччитэ, «Сахафильм» киинэ хампаанньатын салайааччыта Алексей Егоров хамаанда үбүлүөйдээх бэстибээлгэ бэлэмнэниини саҕалаабытын иһитиннэрдэ.
Сыанаҕа тахсыбыт бары кинематографистар киинэни устуу — улахан хамаанда биир сомоҕо үлэтэ буоларын бэлиэтээтилэр, айар бөлөхтөрүгэр уонна санааларын экраҥҥа тиэрдэргэ көмөлөспүт дьоҥҥо барыларыгар махтаннылар.
IX Дьокуускайдааҕы норуоттар икки ардыларынааҕы киинэ бэстибээлэ сэтинньи 4 күнүттэн саҕаламмыта уонна Арассыыйа Култууратын министиэристибэтин өйөбүлүнэн ыытылынна.
