Тэрээһиҥҥэ дьүүллүүр сүбэ чилиэннэрэ, Мексикаттан, Монголияттан, Кытайтан, Индияттан, Японияттан уонна Кыргызстантан бочуоттаах ыалдьыттар, ону тэҥэ салааҕа сыһыаннаах биэдэмистибэлэр салайааччылара уонна бэстибээл тэрийээччилэрэ кытыннылар.
Айсен Николаев саха кинематографията Арассыыйаҕа эрэ буолбакка, аан дойду таһымыгар суолталаах көстүүнэн буолбутун бэлиэтээтэ. 2025 сыл түмүгүнэн тахсыбыт толору метражтаах киинэлэр ахсааннарынан Саха сирэ дойду үрдүнэн иккис миэстэҕэ таҕыста.
Бэстибээл билигин бара турар дьыалабыай бырагыраамата чуолкай түмүктэри аҕалла. «Сахафильм» национальнай киинэ хампаанньата Индияттан кэлбит партнердары кытта киинэни бииргэ оҥоруу туһунан сөбүлэҥҥэ илии баттаата. Саха сиригэр Индия киинэтин устуу былааннанар. Маны таһынан, Кытай хампаанньаларын кытта тиэхиньиичэскэй бииргэ үлэлээһин, ол иһигэр CINITY LED бастыҥ технологияларын киллэрии туһунан, уонна Кыргызстан кинематографистарын кытта холбоһуктаах бырайыактары бэлэмнээһин туһунан сөбүлэһии ситиһилиннэ.
«Сахафильм» салайааччыта Алексей Егоров бэстибээл үөрэтэр уонна дьыалабыай сиэссийэлэрэ уопуту атастаһарга уонна өрөспүүбүлүкэ эдэр кинематографистарыгар уһун болдьохтоох сибээстэри олохтуурга суолталаах былаһаакканан буолалларын эбэн эттэ.
«Эһиги бэстибээлгит сүрүн сыаннаһа — ис сүрэҕиттэн долгуйар көрөөччүлэргит. Саха киинэтэ үрдүк сиэр-майгы тосхоллоох, биһиги кинилэри сыл аайы “Кыһыҥҥы” бэстибээлгэ үөрэ-көтө ыҥырабыт. Эһиги жанровай киинэни устан саҕалаабыккыт үөрдэр. Саха сиригэр кинематографияҕа киинэ буоларга барыта баар: чаҕылхай режиссердар, үчүгэй киинэ тыйаатырдара, бэстибээл баар, оттон киинэ кластерын тутуу — бу улуу аан дойдутааҕы кинематография саҕаланыыта», — диэтэ IX Дьокуускайдааҕы норуоттар икки ардыларынааҕы киинэ бэстибээлин бэрэссэдээтэлэ Наталья Мокрицкая.
Айсен Николаев дойду Бэрэсидьиэнэ Владимир Путин быһаччы сорудаҕынан кэлэр сылга Дьокуускайга улахан киинэ павильонун тутуута саҕаланарыгар болҕомтону тарта. Ону тэҥэ Саха сирин Ил Дархана от ыйыгар бородууксуйаны аан дойду ырыынактарыгар таһаарыыга уонна норуоттар икки ардыларынааҕы бырайыактары оҥорууга киинэни, анимацияны, оонньуулары уонна муусуканы түмэр «Global Entertainment Market» (GEM) медиа-ырыынак диэн саҥа тэрээһини ыытыы былааннанарын иһитиннэрдэ.
Санатан эттэххэ, Дьокуускайдааҕы норуоттар икки ардыларынааҕы киинэ бэстибээлэ Арассыыйа Федерациятын Култууратын министиэристибэтин уонна Саха Өрөспүүбүлүкэтин Бырабыыталыстыбатын өйөбүллэринэн 2011 сылтан ыытыллар. Быйыл сүрүн күрэххэ 11 киинэ киирдэ, суруйда Саха Өрөспүүбүлүкэтин Ил Дарханын уонна Бырабыыталыстыбатын пресс-сулууспата.
