2024 сыл олунньу 29 күнүгэр Арассыыйа Бэдэрээссийэтин Сэбиэтигэр туһаайан этиитин кэмигэр Арассыыйа Бэрэсидьиэнэ Владимир Путин 2030 сылга диэри дойду үрдүнэн 1000-тан итэҕэһэ суох култуура нэһилиэстибэтин эбийиэгин (устуоруйа уонна архитектура пааматынньыктарын) саҥардан, чөлүгэр түһэрэргэ сорудахтаабыта. Саха сиригэр бу болдьоххо диэри үс култуура нэһилиэстибэтин эбийиэгин чөлүгэр түһэрэр былаан баар.
Бу туһунан өрөспүүбүлүкэ бырабыыталыстыбатын официальнай сирэйдэригэр «ВКонтакте» уонна «Одноклассники» социальнай ситимнэргэ быһа эпиир кэмигэр Саха Өрөспүүбүлүкэтин Култуура нэһилиэстибэтин эбийиэктэрин харыстыырга управление салайааччытын солбуйааччы Гаврил Терентьев иһитиннэрдэ.
«Арассыыйа Бэрэсидьиэнин сорудаҕынан, Саха сиригэр 2030 сылга диэри култуура нэһилиэстибэтин үс эбийиэгин чөлүгэр түһэриэхтэрэ. Бастатан туран, XIX үйэҕэ тутуллубут дьиэ, манна революционер Владимир Чепалов төрөөбүтэ уонна олорбута. Дьиэ Чепалов уулуссатын 5-гэр баар уонна Дьокуускай куорат уокуругун дьаһалтатын бас билиитигэр сылдьар. Чөлүгэр түһэрии үлэтигэр кэскиллээх инвестордар бааллар.
Иккис устуоруйа нэһилиэстибэтин эбийиэгэ — өрөбөлүүссүйэ дьайыыларыгар сыһыаннаах дьиэ, Үөһээ Бүлүүгэ Герой Васильев уулуссатын 1-гэр баар. Бу эбийиэк эмиэ муниципальнай тэриллии бас билиитигэр баар, ону чөлүгэр түһэриигэ аукцион биллэриэхтээх.
Үһүс эбийиэк — «Аляска — Сибиир» салгын трассатын устуоруйатын кытта сибээстээх дьиэ. Норуокка биллэринэн «Теремок» диэн ааттаах, бу дьиэ Дьокуускайга Гагарин уулуссатын 8-гар турар. Быйыл бу дьиэни култуура нэһилиэстибэтин эбийиэгинэн ааттаан, анал тиһиккэ киллэрдилэр. Эбийиэк киин аэропорт бас билиитигэр баар, кини инвестордарга гостиница, эрэстэрээн уо.д.а. оҥорон, саҥардан тутарга биэрэргэ бэлэм. «Теремогу» чөлүгэр түһэрэргэ инвестордары көрдүүр үлэ бара турар», — диэтэ Гаврил Терентьев.
Кини бэлиэтээбитинэн, өрөспүүбүлүкэҕэ 24 дьиэ — култуура нэһилиэстибэтин эбийиэгэ мөлтөх туруктааҕын бэлиэтээтэ. Олортон 11-рин урбаанньыттарга чөлүгэр түһэриигэ уонна салгыы урбаан сыалыгар туһанарга этии киллэрэллэр. Биллэн турар, таҥара дьиэлэрэ, собуордар уонна түмэллэр бу испииһэккэ киирбэттэр.
