Федерация Сэбиэтин сенатора Сахамин Афанасьев алтынньы 8 күнүгэр Ил Түмэн төрүт олохтоох, аҕыйах ахсааннаах хотугу норуоттар боппуруостарыгар уонна Аартыка дьыалаларыгар сис кэмитиэтин бэрэссэдээтэлэ Елена Голомареваҕа Хоту дойду дьахталларын иккис пуорумун түмүк докумуонун туттарда, суруйда Саха парламент саайт.
Бу пуоруму ааспыт сайын Федерация Сэбиэтэ уонна Уһук Илини итиэннэ Аартыканы сайыннарыы министиэристибэтэ тэрийэн ыыппыттара, 28 эрэгийиэнтэн барыта 800 дьахтар кыттыбыта. Саха Өрөспүүбүлүкэтин дэлэгээссийэтин састаабыгар аҕыйах ахсааннаах төрүт олохтоох омуктар ассоциацияларын салайааччылар, доруобуйа харыстабылын, култуура уонна социальнай тэрилтэлэр бэрэстэбиитэллэрэ киирэн, пуорум бары тэрээһиннэригэр, төгүрүк остуолларга уонна стратегическай сиэссийэлэргэ көхтөөхтүк кыттыбыттара. Хотугу сир араас кыһалҕаларын дириҥник билэллэрин көрдөрбүттэрэ.
Пуорум үлэтигэр норуот дьокутаата Елена Голомарева «Үгэс буолбут билии, култуура уонна төрүт тыл: күннээҕи чахчыттан кэскилгэ диэри» диэн стратегическай сиэссийэни салайбыта. Тыл этэригэр кини Саха Өрөспүүбүлүкэтин Ил Дарханын иһинэн тэриллибит Тыллары сайыннарыы сэбиэтин үлэтин уопутун сырдаппыта, үөрэх босуобуйаларын оҥоруу уонна сыыппара тылдьытыгар көс олох уратыларын учуоттааһын тустарынан кэпсээбитэ.
Пуорум түмүгүнэн Евразиятааҕы дьахтар пуорумун сүбэтин бэрэссэдээтэлэ Галина Карелова аатыгар Арассыыйа Федерациятын Аартыкатааҕы түбэтин төрүт олохтоох аҕыйах ахсааннаах норуоттарын хаһаайыстыбаннай дьарыктарын өйүүр туһунан кэккэ этиилэрдээх Резолюция ылыллыбыта. Онно өрөспүүбүлүкэ дэлэгээссийэтэ чопчу маннык этиилэри оҥорбута:
— Сир кодексыгар үгэс буолбут төрүт дьарыкка туһаныллар сири-уоту ураты усулуобуйанан туһаныллар территорияларга (105-с ыстатыйа), таба мэччирэҥин тыа хаһаайыстыбатыгар анаммыт сирдэргэ киллэрэр (79-с ыстатыйа) туһунан уларытыылары киллэрии;
— Төрүт олохтоох аҕыйах ахсааннаах хотугу норуоттар общиналарыгар сир учаастактарын босхо сыһыарыы болдьоҕун уһатыы;
— Кырдьаҕаһынан социальнай биэнсийэни аныырга аҕыйах ахсааннаах хотугу норуоттар түөлбэлээн олорор оройуоннарын кэрискэтигэр Сииктээх (Булуҥ улууһа), Орто Балаҕан (Өймөкөөн улууһа), Улахан Күөл (Дьааҥы улууһа) сэлиэнньэлэрин киллэрии.
Сахамин Афанасьев пуорумҥа Саха Сирин дэлэгээссийэтэ дьоһуннук кыттыбытын бэлиэтээтэ. Федерация Сэбиэтин Бэрэссэдээтэлэ Валентина Матвиенко хотугу эрэгийиэннэри сайыннарыы стратегиятын быһаарыыга Саха Өрөспүүбүлүкэтэ биир сүрүн субъект буоларын бигэргэттэ диэбитин иһитиннэрдэ.
– Валентина Матвиенко Хоту дойду дьахталларын бастакы пуорумун уураахтарыгар киллэриллибит этиилэр үксүлэрэ толоруллубуттарын туһунан тоһоҕолоон эппитэ. Ол курдук, элбэх көҕүлээһин Хоту, Сибиир уонна Уһук Илин төрүт олохтоох аҕыйах ахсааннаах норуоттарын бигэтик сайдыыларын Кэнсиэпсийэтигэр киллэриллибиттэрэ. Пуорум дэлэгээттэрин этиилэринэн, төрүт хаһаайыстыбаннай дьарыкка балыктааһын быраабылатыгар чопчулуур уларыйыы киирбитэ. «Сүөһү көрөөччү» диэн идэ ыстандаартыгар «Көс дьиэ үлэһитэ» диэн саҥа идэ баар буолбута. Бу быһаарыы көс олохтоох ыаллар, дьиэ кэргэттэн ийэлэрин ыарахан үлэлэрин билинии уонна кинилэр биэнсийэҕэ бырааптарын хааччыйы буолар, – диэтэ Сахамин Афанасьев.
Түмүккэ пуоруму тэрийбит Валентина Матвиенко уонна Галина Карелова ааттарыттан сэтинньигэ өрөспүүбүлүкэ дэлэгээссийин чилиэннэрин ыҥыран, Хоту дойду дьахталларын иккис пуорумун түмүк докумуонун биирдии пууннарынан сиһилии ырытарга сүбэлээтэ.
