Алтынньы 8 күнүгэр Дьокуускайга туруктаах сайдыыга анаммыт Хотугу форум пленарнай мунньаҕа буолла. Дискуссия биир киин тиэмтинэн оҥоһуу өйү киллэрии уонна туһаныы буолла, диэн ЯСИА иһитиннэрэр.
Саха сирин баһылыга Айсен Николаев пленарнай мунньаҕы арыйан, оҥоһуу өй уонна ону олоххо туһаныы түргэн тэтиминэн баран иһэрин бэлиэтээтэ. Кини этэринэн, бу ресурсаны аҕыйах нэһилиэнньэлээх, ороскуоттаах, киэҥ территориялаах Саха сирин курдук региоҥҥа киллэриигэ үчүгэй өрүтэ ордук элбэх буолуон сөп.
«Тутаах боппуруос — үөрэх. Билигин оҥоһуу өйү оскуолаларга, үөрэхтээһиҥҥэ туһанылларын туһунан мөккүөр кэмигэр, оҕолор биһигиттэн ыйыппакка да, көхтөөхтүк туһана сылдьаллар. Биһиги сорукпут ону хайдах эмэ гынан бобор буолбакка, оҥоһуу өй кинилэр оннуларыгар оҥорон биэрбэккэ, көмөлөһөрүгэр үлэлиэхтээхпит», — диэтэ өрөспүүбүлүкэ баһылыга.
Оскуола оҕолоро оҥоһуу өй толорбут бэлэм сорудахтарын суруйуо суохтаахтарын тоһоҕолоон бэлиэтээтэ. Саҥа технология кинилэргэ туруоруллубут соруктары өйдүүргэ көмөлөһүөхтээх. Онуоха ОӨ-йү кытта учууталлар эмиэ үлэлиэхтээхтэр.
Олохтоох салайыныы уорганнарыгар оннооҕор ыраах улуустарга технологиялары киллэрэллэр. Түргэнник уларыйар сокуон кэмигэр ОӨ-йү дьаһалта үлэһиттэригэр стандартнай ыйытыылары оҥорорго көмөлөһөр, сыыһалар ахсааннарын аҕыйатар, ити тиһэҕэр балачча улахан содуллаах буолуон сөп.
Айсен Николаев доруобуйа харыстабылын тиэмэтинэн тыл этиитин салҕаата. Кини этэринэн, Уһук Илиҥҥэ оҥоһуу өйү туһаныыга биир лидеринэн, Россия бырабыыталыстыбатын бэрэссэдээтэлэ Михаил Мишустин үрдүктүк сыаналаабыт, Саха сиринээҕи онкологическай киин буолар.
Пленарнай мунньахха Федерация Сэбиэтин федеративнай тутууга, эрэгийиэннэр бэлиитикэлэригэр, олохтоох салайыныыга кэмитиэт бэрэссэдээтэлин солбуйааччы Сахамин Афанасьев, Ненец автономнай уокуругун губернатора, Хотугу форум бэрэссэдээтэлэ Ирина Гехт, история билимнэрин доктора Сергей Караганов, Россия ыксаллаах уонна боломуочуйалаах посола Антон Васильев, Хотугулуу-Илиҥҥи федеральнай университет ректора Анатолий Николаев, «Хотугу форум» Хотугу регионнар аан дойдутааҕы тэрилтэлэрин толорооччу дириэктэрэ Владимир Васильев тыл эттилэр.
Саха сирин бырабыыталыстыбатын уонна «Экспертный Центр — Проектный офис развития Арктики (ПОРА)» АНО икки ардыларыгар пленарнай мунньах түмүгэр бииргэ үлэлээһин туһунан сөбүлэҥҥэ илии баттанна. Өрүттэр килиимэт уонна экология бырайыактарыгар, олох хаачыстыбатын чинчийиигэ, Арктика туризмыгар уонна цифровой аналитиканы сайыннарыыга бииргэ үлэлиэхтэрэ.
