Саха Өрөспүүбүлүкэтин Идэлээх сойуустарын федерациятын Үлэ быраабын иниспиэксийэтин салайааччы, СӨ үтүөлээх юриһа Барковская Наталья Ивановна ааҕааччылар ыйытыыларыгар хоруйдуур.
Ыйытыы: Өрөспүүбүлүкэ тэрилтэтигэр үлэлиибин. Атырдьах ыйыгар уоппускабар Владивосток куоракка сөмөлүөтүнэн көтөн барбытым. Дьиэбэр, Дьокуускайга, бэйэм массыынабынан төннүбүтүм. Уоппускаҕа барарбар уонна төннөрбөр айаммын хайдах төлүөхтэрэй? Туохха олоҕуруохха сөбүй?
Эппиэт: Саха Өрөспүүбүлүкэтин үлэҕэ миниистирин 2017 сыл ахсынньы 20 күнүнээҕи 1707-ОД нүөмэрдээх бирикээһинэн «Саха Өрөспүүбүлүкэтин судаарыстыбаннай уорганнарын, Саха Өрөспүүбүлүкэтин булгуччулаах медицинскэй страховкалааһын территориальнай пуондатын, Саха Өрөспүүбүлүкэтин сиригэр-уотугар турар судаарыстыба тэрилтэлэрин үлэһиттэригэр уонна кинилэр дьиэ кэргэттэригэр уоппусканы туһанар сирдэригэр диэри уонна төттөрү айан сыанатын уонна таһаҕаһы тиэйиини толуйуу кээмэйин, усулуобуйаларын уонна бэрээдэгин туһунан» балаһыанньа (салгыы — Балаһыанньа) бигэргэтиллибитэ.
Балаһыанньа 2-с пуунуттан көстөрүнэн, Саха Өрөспүүбүлүкэтин судаарыстыбаннай уорганнарын уонна тэрилтэлэрин, Саха Өрөспүүбүлүкэтин булгуччулаах медицинскэй страховкалааһын территориальнай пуондатын үлэһиттэрэ (салгыы — тэрилтэ үлэһиттэрэ) уонна кинилэр дьиэ кэргэттэрэ икки сылга биирдэ Арассыыйа Федерациятын сиригэр-уотугар уоппусканы туһанар сирдэригэр диэри уонна төттөрү ханнык баҕарар тырааныспарынан (такситтан ураты), ол иһигэр бэйэ бас билиитигэр баар тырааныспарынан, ону тэҥэ, 30 киилэҕэ диэри ыйааһыннаах таһаҕаһы тиэйии ороскуотун толуйтарар бырааптаахтар (салгыы — ороскуоту толуйуу).
Балаһыанньа 5-с пуунунан, тэрилтэ үлэһитигэр уонна кини дьиэ кэргэнигэр уоппусканы туһанар сиригэр диэри уонна төттөрү айанныыр көрүҥүнэн тахсыбыт чахчылаах ороскуоттарын, айан докумуоннарынан бигэргэтиллэн, толуйаллар. Маны кытта Балаһыанньа тырааныспар көрүҥнэрин холбуу туттары боббот, холобур, уоппускаҕа көтөн баран, бэйэ массыынатынан төннүөххэ сөп. Эһиги түбэлтэҕитигэр үлэни биэрээччи суол икки учаастагын барытын толуйар, ол эрэн атын-атын быраабылаларынан:
- уоппускаҕа көтүү экэнэмиичэскэй кылаас тарыыбынан, ороскуоту бигэргэтэр айан докумуоннарынан толуйуллар;
- уоппускаттан бэйэ массыынанан төннүү, тэрилтэ үлэһитэ уонна кини дьиэ кэргэнэ сынньанар сиригэр сылдьыбыттарын туоһулуур докумуон баар буоллаҕына, сапыраапка ыстаансыйаларын чиэктэринэн бигэргэммит уматык чахчылаах ороскуотун кээмэйинэн толуйуллар. Ол гынан баран, бу түгэҥҥэ толуйуу суумата тустаах тырааныспарга олохтоммут уматык ороскуотун нуормаларыгар уонна саамай кылгас айан суолунан ааҕыллыбыт айан сыанатыттан үрдүк буолуо суохтаах. Маны тэҥэ болҕомтоҕо ылар наада: Балаһыанньа 8-с пуунугар олоҕуран, бэйэ тырааныспарынан тэрилтэ үлэһитин эбэтэр, кини дьиэ кэргэнин бас билиитигэр баар массыыналар, ону тэҥэ, көлө хаһаайына Массыынаҕа гражданскай эппиэтинэһи булгуччулаах страховкалааһын полиһыгар тырааныспары салайарга көҥүл ылбыт киһи быһыытынан ыйыллыбыт буоллаҕына, итинник тырааныспар ааҕыллар.
Источник: Саха сирэ саайт.
