РФ бырабыыталыстыбатын бэрэссэдээтэлин солбуйааччы-Уһук Илиҥҥэ президент боломуочуйалаах бэрэстэбиитэлэ Юрий Трутнев Саха сирин баһылыга Айсен Николаевы кытта Өлүөнэ муостатын тутуу былаһааккатыгар сылдьан, дойду биир бөдөҥ инфраструктуралаах бырайыагын олоххо киллэрии хаамыытын бэрэбиэркэлээтилэр.
Трутнев Өлүөнэ өрүһү туоруур муоста — тырааныспар ситимин хааччыйар уонна экэниэмикэҕэ уонна логистикаҕа саҥа кыахтары үөскэтэр бүтүн Уһук Илиҥҥэ стратегическай эбийиэк буоларын тоһоҕолоон бэлиэтээтэ.
«Өлүөнэ муостатын тутуу кыаҕын дьүүллэһии хас да сыл буолла. Бу геология өттүнэн балачча уустук эбийиэк. Бу боппуруоһу быһаарыыга Саха Өрөспүүбүлүкэтин баһылыга Айсен Сергеевич Николаев улахан оруолу ылла. Өрөспүүбүлүкэ үбүлээһин балачча улахан аҥарын бэйэтигэр ылынар, федеральнай бюджет эмиэ бу үлэҕэ кыттар. Муостаны тутуу үлэтэ хайыы-үйэ саҕаламмыта улахан суолталаах. Тутуу түһүмэхтэрин уонна аныгыскы муус ааһыытыгар диэри тугу оҥоруохха сөбүн, муоста хайыы-үйэ туруон, салгыы үлэни салҕыахха сөбүн өйдөөһүн баар», — диэтэ Юрий Трутнев.
Билигин Өлүөнэ муостатын тутуу тутаах түһүмэҕэр киирдэ. Быйыл биир сүрүн түһүмэҕинэн икки коффердамы өрүс төрдүгэр таһаарыы буолла. Өрүс үөһүн иккис пилонугар үһүс коффердамы хомуйуу барар.
Саха сирин баһылыга Айсен Николаев муоста үлэҕэ киирдэҕинэ, өрөспүүбүлүкэ «до» уонна «после» диэҥҥэ арахсыахтааҕын бэлиэтээтэ.
«Бүгүн дойду Саха сирин уонна Арассыыйа Хотугулуу-Илин тырааныспарын тиһигэр сүҥкэн үлэни оҥордо. Билигин муоста суох буолан, биһиэхэ үс федеральнай суол, биэс региональнай суол, норуоттар икки ардыларынааҕы аэропорт, өрүс порда уонна тимир суол бэйэ-бэйэлэригэр сибээстэрэ суох. Кинилэр холбонор түбэлтэлэригэр, оннооҕор Саха сирин ВРП-та 2% үрдүөҕэ. Дьокуускайга эрэ буолбакка, өрөспүүбүлүкэ олус улахан чааһыгар, ол иһигэр Саха сирин арҕаа өттүгэр, барар тиэйии-таһыы кыһалҕалара ааһыаҕа. Уонна, биллэн турар, бу үлэ уонна материальнай ресурсалар суһаллык хамсыырыгар, табаар таһыытыгар, саҥа баайдаах сирдэри баһылааһыҥҥа, тутууга, сыана чэпчээһинигэр сүҥкэн көмө буолуо. Бу саха дьонун олохторун атын хаачыстыбата буолуо», — диэтэ Николаев.
Өлүөнэ икки кытылыгар вахтовай куораттардаах уонна оҥорон таһаарар сыахтардаах түөрт технологическай былаһаакка тэрилиннэ. Хаҥас кытыл эстакадатын бастакы тирэҕэ тутуллубут, бырайыагынан 920-тэн 244 сыбаайа туруоруллубут. Археологическай үлэлэр ыытылыннылар, территория бэлэмнэннэ, Тамма өрүс төрдө уларытылынна. Эбийиэккэ кыһыҥҥы толорууга үс бетон собуот үлэлиир.
Тутуу түүннэри-күнүстэри, сылы эргиччи ыытыллар. Былаһааккаҕа 350-ча киһи уонна 100-чэкэ техника кыттар.
Сыл бүтүөр диэри уҥа кытылга биир тирэҕи уонна хаҥас кытылга иккини тутуу, ону тэҥэ уҥа кытыл эстакадатын 13 тирэҕэр уонна төрдүгэр буронабивнай сыбаайалары оҥорууну салҕааһын — коффердам иһигэр буровой установкалар нөҥүө устар баржалартан бетону биэрии былааннанар.
Өлүөнэ өрүһү туоруур муоста бырайыага Российскай Федерация президенэ Владимир Путин өйөбүлүнэн концессионнай сөбүлэһии киэбинэн олоххо киирэр. Концеденынан Саха Өрөспүүбүлүкэтин бырабыыталыстыбата, концессионер уонна генеральнай бэдэрээтчит – «ВИС» бөлөх буолар.
Муоста Өлүөнэ эбэни сылы эргиччи туоруур бастакы массыына айана буолуоҕа. Тутуу уопсай уһуна массыына киириитин кытта 14 килэмиэтири куоһарар. Муоста үлэҕэ киирбитин кэннэ Сибиир уонна Уһук Илин федеральнай уокуруктарын икки ардыларыгар саҥа транспортнай көрүдүөрү тэрийэн, «Өлүөнэ», «Бүлүү» уонна «Халыма» федеральнай массыына суолларын сылы эргиччи сырыыларын хааччыйыаҕа.
