Хотугу аҕыйах ахсааннаах төрүт омуктар коммерческайа суох тэрилтэлэрин көҕүлээһиннэрэ үп-харчы өттүнэн көмөнү ылыахтара. 2025 сылга бу сыалга 17 мөлүйүөн солкуобай көрүллүбүтэ, оттон 2026 сылга өйөбүл кээмэйэ оннунан хаалар.
Арктикаҕа туһаайыллыбыт көмө Арассыыйа бэрэсидьиэнэ Владимир Путин хаста даҕаны эппит судаарыстыбаннай бэлиитикэтин, «Биир ньыгыл Арассыыйа» баартыйа норуодунай бырагырааматын уонна Саха Өрөспүүбүлүкэтин Ил Дархана Айсен Николаев Арктика зонатыгар судаарыстыбаннай бэлиитикэ сүрүн хайысхаларын туһунан стратегическай Ыйааҕын кытта сөп түбэһэр.
«Биһиги хотугу аҕыйах ахсааннаах төрүт омуктарга өйөбүл боппуруостарынан Судаарыстыбаннай Дуумаҕа ыытар утумнаах үлэбит бүгүн дьиҥ түмүктэри биэрэр. Былырыын 37 коммерческайа суох тэрилтэ субсидия быһыытынан грант ылбыта, ол түмүгэр улахан суолталаах бырайыактар олоххо киирэллэр. Бу үгэс буолбут олох укулаатын, култуураны, төрөөбүт тыллары харыстааһыҥҥа уонна общиналар сайдыыларынан дьарыктанар уопсастыбаннай көҕүлээһиннэргэ улахан көмө. Биһиэхэ хотугу дойду олохтоохторугар маннык кыах өссө табыгастаах уонна көдьүүстээх буолалларын туһугар судаарыстыба өйөбүлүн механизмнарын салгыы тупсарыы улахан суолталаах», — диэн СӨ Судаарыстыбаннай Мунньаҕын (Ил Түмэн) депутата Галина Данчикова бэлиэтээн эттэ.
Саха Өрөспүүбүлүкэтин Бырабыыталыстыбатын Бэрэссэдээтэлин солбуйааччы Ольга Балабкина иһитиннэрбитинэн, хотугу аҕыйах ахсааннаах төрүт омуктар коммерческайа суох тэрилтэлэригэр сыллата ыытыллар куонкурус — ситимнээх өйөбүл миэрэтэ буолар.
«Саха Өрөспүүбүлүкэтин Арктиканы сайыннарыыга уонна хотугу аҕыйах ахсааннаах төрүт омуктар дьыалаларыгар министиэристибэтэ социальнай хайысхалаах хотугу аҕыйах ахсааннаах төрүт омуктар коммерческайа суох тэрилтэлэригэр сыллата куонкурустары тэрийэр. Субсидиялар үгэс буолбут олох укулаатын, култуураны уонна тыллары харыстааһыҥҥа, уопсастыбаннай көҕүлээһиннэри сайыннарыыга уонна коммерческайа суох сектор кыаҕын улаатыннарыыга көмөлөһөллөр. Ураты болҕомто үгэс буолбут хаһаайыстыбаннай дьарыгы ыытар общиналар материальнай базаларын бөҕөргөтүүгэ ууруллар», — диэтэ Ольга Балабкина.
2025 сылга судаарыстыба өйөбүлүн 37 коммерческайа суох тэрилтэ ылбыта. Куонкурус түмүгүнэн, 17 мөлүйүөн солкуобай икки сүрүн хайысханан тыырыллыбыта: социальнай суолталаах көҕүлээһиннэри олоххо киллэрии уонна материальнай-техническэй базаны бөҕөргөтүү.
Куонкурус эспиэрдэрэ бэлиэтииллэринэн, маннык өйөбүл практическай туһатын Кэбээйи улууһуттан сылдьар эбээннэр Хотугу аҕыйах ахсааннаах төрүт омуктарын ТСКО «Нергэт» («Осока пушистая») холбоһук уопутунан көрүөххэ сөп. Холбоһук бэрэссэдээтэлэ Николай Кривошапкин этэринэн, субсидия харчытыгар техническай хааччыллыыларын тупсарбыттар.
«Бу үпкэ биһиги генераторы, сибээс тэриллэрин уонна пластик полозтардаах сыарҕалары ылбыппыт. Олус астынныбыт, билигин үлэлииргэ-хамсыырга, хаһаайыстыбаны тутарга биллэрдик табыгастаах буолла», — диэн эбэн эттэ.
2026 сылга Хотугу аҕыйах ахсааннаах төрүт омуктар коммерческайа суох тэрилтэлэригэр өйөбүлгэ эмиэ 17 мөлүйүөн солкуобай былааннанар. Куонкуруска кыттарга сайаапкалары ылыы бэс ыйын 15 күнүгэр түмүктэммитэ. Кыайыылаахтары быһаарар түмүк тахсан, кинилэр бэйэлэрин бырайыактарын олоххо киллэриини саҕалыахтара.
Грант быһыытынан өйөбүл икки судаарыстыбаннай бырагыраама чэрчитинэн оҥоһуллар: өрөспүүбүлүкэтээҕи «Арассыыйа гражданскай уратытын бөҕөргөтүү уонна Саха Өрөспүүбүлүкэтигэр норуоттар этнокултуурунай сайдыылара», федеральнайдааҕы «Дойду национальнай бэлиитикэтин олоххо киллэрии».
Талыы уонна субсидияны биэрии бэрээдэгэ Саха Өрөспүүбүлүкэтин бырабыыталыстыбатын 2024 сыл алтынньы 10 күнүнээҕи №483 уурааҕынан бигэргэммитэ.
