Саха сиригэр сааскы кус кэмэ. Кусчуттар көҥүллэрин ылан, сааларын хаатыгар уган сүгэн, чугаһынан-ырааҕынан күөллэргэ тиийэн, дурда-хахха туттан, түүннэри тыыннаах айылҕалыын алтыһаллар. Байанайдара тосхойбуттар бастакы атыыр көҕөн миинин иһэн бурулаттылар.
Бэйэтин Кусчут диэн ааттаммыт киһини кытта дурда (саһаакка, сэһээккэ) туһунан кэпсэттибит.
«Дурда булка эрэ аналлаах тутуу буолбатах, манна чуумпуга кус маныы олорон олоххун толкуйдуугун, бэйэҕин иһиллэнэҕин. Саҥа тыын киирэр. Саҥа толкуйдар, идеялар, ардыгар сыыһа хайысханан баран эрэргин өйдүү биэрэҕин. Аны туран, өбүгэлэрбит үгэстэрэ буоллаҕа.
Дурданы туттуу ис дууһаттан оҥоһуллар. Барыта уурбут-туппут курдук буолуохтаах. Дурда иһигэр киирдэххэ, айылҕа сыта-сымара кытта уларыйарга дылы гынар. Бэйэҕин кытта кэпсэтэҕин, былаанныыгын, өбүгэлэргин саныыгын.
Дурдаҕа олорон кус саҥатын истии, күн тахсыытын көрүү, сарсыардааҥы сиик — дьол кэриэтэ», — диэн санаатын сайа эттэ.
Кини этэринэн, дурдаларын ымпыктаан-чымпыктаан туттар дьон баар, сорохтор бэйэлэрин бултуур тус сирдэрэ буолан, хапытаалынайдык оҥостоллор. Онно эһэ, аҕа уонна уол бары бииргэ сылдьаллар. «Бу — күүс, саха күүһэ», — диир.



