“Автономные газовые сети” тэрилтэ Сахабыт сирин араас улуустарыгар, ол курдук Аммаҕа, Мэҥэ Хаҥаласка, Уус-Алданҥа, Чурапчыга уонна тымныы полюһунан биллибит Өймөкөөн оройуонугар, Чурапчы улууһун Алаҕар нэһилиэгэр газгольдердары ситиһиилээхтик туруорбуттарын туһунан ирэ-хоро сэһэргээтилэр. Ол аата, бу технология Саха сирин кытаанах усулуобуйатыгар толору сөп түбэһэрин толору дакаастаабыт.
Бырайыак сүрүн кыһалҕатынан, газгольдердары туруорууга уонна холбооһуҥҥа үбүн-аһын тыырааһын буолар. Афанасий Кузьмич быһаарбытынан, урут маннык гаас ситимин холбоонууга судаарыстыба анал бырагырааманан көмөлөһөр эбит. Ол эрэн, билигин бүддьүөккэ харчы көстүбэт буолан, судаарыстыба өттүттэн туох даҕаны өйөбүл көрүллүбэтин эттэ. Тэрилтэ салайааччылара, кэлин судаарыстыбабыт салалтата бу өҥөнү туһанааччыларга анаан көмө оҥоруоҕа диэн эрэннэрдэ.
Билигин газгольдеры аҕалан туруоран, холбоон биэрии — 650 тыһыынча солкуобайга тэҥнэһэр Биллэн турар бу суумма олус элбэх, ол эрэн киин ититиигэ холбоммот ыаллар, сылын аайы оту оттуур сыраларын уонна ороскуоттарын ааҕан көрдөхтөрүнэ, кэлин олус барыыстаах уонна табыгастаах курдук буолуон сөп эбит. Тэрилтэ икки убаҕас гаас таһар массыыналааҕа бэлиэтэннэ, ол аата хааччыйыыга харгыс суох буоларын мэктиэлээтилэр.
Нэһилиэк баһылыгын кыһамньыта
Нэһилиэкпит баһылыга, Иван Терентьевич Пономарев, бу боппуруоска улахан кыһамньытын уурда. Кини нэһилиэгин олохтоохторо, чуолаан уопсай ититиигэ кыайан холбоммот дьон бу гаас өҥөтүн туһаныахтарын сөбүн туһунан сананан, тустаах тэрилтэни ыҥыран ыалдьыттатта. Баһылык киһи тус холобурунан, нэһилиэгин дьонун туһугар үлэлээн-хамсаан, кинилэр олохторун тупсарарга дьулуура чахчы хайҕаллаах.
Бу бырайыак олоххо киирдэр эрэ, нэһилиэк олохтоохторо тымныы кыһын кэлэн истэҕин ахсын “төбө ыарыыта оҥостубакка”, оттуур-мастыыр сыраларын-сылбаларын билиммэккэ, алаһа дьиэлэригэр быр-бааччы олоруох этилэрэ. Итини таһынан гаас — ыраас уматык эттик буоларынан сибээстээн, тулалыыр айылҕабытыгар даҕаны улахан хоромньуну таһаарбата чуолкай.
Түмүк
“Автономные газовые сети” тэрилтэ бырайыага – Саха сирин тыатын сиригэр олоххо саҥа таһымы аҕалар кыахтааҕын чиҥ-чахчы итэҕэйдибит. Судаарыстыба өттүттэн өйөбүл баар буоллаҕына, элбэх ыал бу үтүө өҥөнү туһанан, олохторун чэпчэтиэхтэрэ уонна инники кэскиллэрин кэҥэтиэхтэрэ турдаҕа. Чахчы бу бырайыак олоххо киирдэр, тустаах дьон абыраныа эбиппит, диэн суруйда Лена Пономарева, “Саҥа олох” хаһыат уоспастыбаннай кэрэспэдьиэнэ.
СИА-ҕа анаан ыытта Сэмэн Жендринскэй
