“Мэҥэ тимир уустара” холбоhук кэлиҥҥи сылларга саха төрүт үгэһин сөргүтэн, саха ууһун бастыҥ сатабылын, мындырын көрдөрөр тимири уһаарыынан дьарыктаналлар.
Үрүҥ тунах ыһыахпыт биир ураты уонна үтүө көстүүтэ “Болгуо үөскээһинин сиэрэ-туома” буолла. Ыһыах күн инниттэн “Мэҥэ тимир уустара” түмсүү уустара Дьулустаан Марков (Аллараа Бэстээх), Сергей Оконешников (Табаҕа), Василий Макаров (Төҥүлү), Егор Романов (Майа), Валентин Сидоров (Аллараа Бэстээх), Леонид Говоров (Төҥүлү) салайааччылаах болгуо тимири уһаарыы үлэтин иилээн-саҕалаан тэрийдилэр. Түүн устатын тухары болгуо тимири уһаарар оһохторун оҥорон, буһа – хата оттон, сылытан, суукка устата кыра оҕолуу бүөбэйдээтилэр, оһохторун таһыттан арахпакка сарсыардаттан сэһэн-сэппэн, сонун, билии-көрүү үллэстии тула болгуоларын уһаардылар-хатардылар.
Эрдэ торумнаммытын курдук 16.30 чааска бары оһох тула үмүөрүһэн уустар болгуоларын ороон таһаараары долгуйуу, сүүрүү-көтүү буоллулар, бу үлэҕэ сыһыаннаах, киэҥ билиилээх-көрүүлээх Леонид Говоров, Дьулустаан Марков олуһун долгуйан туран, үөскээбитэ дуу, үөскээбэтэҕэ дуу биллибэт болгуоларын ороон таһаараары оһохторун тоҕута сынньан түгэҕин үнтү булкуйан кэмниэ кэнэҕэс уруй-айхал хаһыылаах кып-кыһыл уот суостаах төлөнүттэн болгуоларын ороон таһааран чоҥочох үрдүгэр дьоһуннук уура оҕустулар.
Аал уоппут иччитэ суостаах чааныгар күлүбүрэтэ оонньообут уоттаах төлөнүнэн кыымнана кытыастар болгуону, күүтэн турбут күкээнэй уустар, манаан турбут бакаанай уустар балталаабытынан бардылар.
Дьоhун түгэҥҥэ Мэҥэ Хаҥалас улууһун баһылыга Дмитрий Тихонов, Мэҥэ Хаҥалас улууһун дьокутааттарын сэбиэтин бэрэссэдээтэлэ Иннокентий Андросов балта балталаан, болгуо тимири эллээтилэр. Дьэ бу олус долгутуулаах түгэн буолла, уустар бэлиэтииллэринэн, өҥүрүк куйааһыгар болгуо тимир уһаарыллан-хатарыллан тахсара уустуктардаах, онон тойонноотоххо, Аал уоппут иччитэ болгуону суостаах төлөнүгэр ыйыстан, мэлитэн кэбиспэккэ мичик аллайан, күлүм аллайан күлүбүрүтэн бар дьонугар уйгу быйаҥ ыһыаҕар күндү бэлэх оҥорон дьоһун түгэни бэлэхтээтэ.
Болгуо тимир тула үмүөрүһээччи, көрөөччү-истээччи, сойо илик болгуо тула бу түгэни мүччү туппакка хаартыскаҕа түһээччи баҕалаах элбэҕиттэн, тэрийбит, түүннэри түлүк түүлү умнан оһох тула сүүрбүт-көппүт тимир уустара сүргэлэрэ көтөҕүлүннэ, үөрдүлэр-көттүлэр, сыра-сылба, хара көлөһүн халтайга хаалбатаҕыттан олуһун астыннылар, диэн суруйда Г. Колесов аатынан Олоҥхо Дьиэтин салайааччыта Айта Васильева “Эркээйи” хаһыат МАХ-ханаалыгар.
