Сыананы кэтээн көрүү саҥа мэхэньиисимин чэрчитинэн, Минпромторг дьаһалын барылын бэлэмнээтэ. Испииһэккэ олоххо-дьаһахха булгуччулаах табаардар киирдилэр диэн “Российская газета” суруйар.
Испииһэккэ туох баарый:
Эт арааһа: сылгы, сибиинньэ, бараан, куурусса эттэрэ.
Балык
Ынах (сливочное) уонна подсолнух арыылара, үүт, сыыр, сымыыт
Саахар, туус, бурдук, килиэп, ириис, гречка, мокоруон
Оҕуруот астара: хортуоппуй, сүбүөкүлэ, луук, моркуоп, помудуор, оҕурсуу, хаппыыста.
Мэхэньиисим хайдах үлэлиэҕэй?
2027 сылтан боломуочуйалаах биэдэмистибэлэр түһээҥҥэ федеральнай сулууспа (ФНС) тэрилтэлэриттэн атыы-эргиэн, сыаналар, атыыланар кээмэйдэр, дохуоттар, ороскуоттар уонна барыс туһунан сибидиэнньэлэри ирдиир кыахтаныахтара. Боломуочуйалаах уорганнарынан Минпромторг тыа хаһаайыстыбатын министиэристибэтин, экэниэмикэ сайдыытын министиэристибэтин, ФАС уонна Росстаты бэйэтин кытта оҥорорго этии киллэрдэ.
Табаар сыаната эмискэ уларыйдаҕына, былаастар маҕаһыыннааҕы сыаналары урукку түһүмэхтэр көрдөрүүлэрин кытта тэҥниир кыахтаныахтара. Бу ханна — оҥорон таһаарыыга дуу, тиэйиигэ дуу, батарар сиргэ дуу — сыана үрдээбитин быһаарарга көмөлөһүөҕэ.
Мэхэньиисим тугу учуоттаабатый?
Киирии (закупочная) уонна маҕаһыыннааҕы (розничная) сыана икки ардыгар улахан араастаһыы бэйэтэ сокуону кэһии буолбатах. Сокуон биир кэлим көҥүллэнэр эргиэн эбилигин (наценка) олохтообот уонна сыана муҥутуур үрдүк чыпчаалын туруорбат.
Контекст
Минпромторг бу бородуукталары таларыгар инфляция суолталарын кытта ситимнээтэ — Росстат потребительскай сыананы кэтээн көрөргө бу 24 позицияны туттар. Билиҥҥитэ былаастар сүрүннээн маҕаһыыннааҕы сыана уларыйыытын бэлиэтииллэр, ол гынан баран сокуон бырабыыталыстыбаҕа ый устата сыана 30% тахса үрдээтэҕинэ, социальнай суолталаах табаардарга сыананы хааччахтыыр быраабы биэрэр.
Туохха наадалааҕый?
Нэһилиэнньэҕэ — сыана эмискэ түспэт, ол оннугар судаарыстыба сыана тоҕо эмискэ «ойон тахсыбытын» түргэнник быһаарар кыахтанар.
Урбаан эйгэтигэр — хааччыйыылар ситимнэрэ (цепочки поставок) өссө дьэҥкэ буолуохтара: судаарыстыбаннай уорганнар кэммиэрчэскэй суолталаах көрдөрүүлэри көрүөхтэрэ, ол эрэн ФНС сибидиэнньэлэрэ түһээн кистэлин эрэсиимигэр хаалыахтара, ол сибидиэнньэлэргэ боломуочуйалаах эрэ дуоһунастаах дьон киирэр кыахтаныахтара.
