Ил Дархан Айсен Николаев саха төрүт үгэһин чөл тутар, тыа хаһаайыстыбатын аһын-үөлүн дэлэтэр уонна тыа хаһаайыстыбатын үлэһитин суолтатын үрдэтэр туһуттан 2018 сыл сэтинньи 6 күнүнээҕи Ыйааҕынан хас сыл аайы ыам ыйын 22 күнүгэр бэлиэтэниллэр Сайылык күнүн олохтообута.
Саха Өрөспүүбүлүкэтин тыатын хаһаайыстыбатын миниистирэ Артем Александров Сайылык күнүнэн эҕэрдэлээтэ:
Саха Өрөспүүбүлүкэтин тыатын хаһаайыстыбатын уонна ас-үөл бэлиитикэтин министиэристибэтин, тус бэйэм ааппыттан Саха сирин бары олохтоохторун, чуолаан, тыа хаһаайыстыбатыгар үлэлии, буһа-хата сылдьар бар дьоммутун саха омук өбүгэ саҕаттан илдьэ кэлбит үтүө үгэһин чөл тутар, тыа сирин туруу үлэһит дьонун чиэстиир Сайылык күнүнэн, самаан сайыммыт сайгыччы салаллыбытынан итиитик-истиҥник эҕэрдэлиибин!
Саха сиригэр Сайылык күнүн 2019 сылтан бэлиэтиибит эрээри, бу үтүө үгэс үйэлэри уҥуордуур. Былыр да, быйыл даҕаны саха киһитигэр сайылыкка көһүү улахан суолталаах, туспа сиэрдээх-туомнаах долгутуулаах түгэн. Мантан инньэ унньуктаах уһун кыһыны этэҥҥэ туораан, сырдыкка эрэл улаатар, биир күн бүтүн дьылы аһатар эппиэттээх кэмнэрэ үүннэллэр.
Тыа хаһаайыстыбатын министиэристибэтигэр түмүллэр барыллааһын дааннайынан, быйыл сайын өрөспүүбүлүкэ үрдүнэн 40 763 төбө ынах сүөһүнү таһаарыахтара, ити иһигэр 17 063 ыанньык сүөһү хабыллыа. Уопсайа 329 сайылыктан 279 сайылык үүтү оҥорон таһаарыыга, 50 сайылык субан сүөһүнү төлөһүтүүгэ хайысхалаахтар. Үүккэ үлэлиир сайылыктартан мэхэньисээссийэлээҕэ, ол эбэтэр ыыр аппарааты туһанара – 259, уот ситимнээҕэ – 273, дизель көмөтүнэн ыыра – 48, күн күүһүнэн — 6, генераторынан 4 сайылыкка ыыллар.
Маныаха суол-иис суоҕа, уматык сыаналаммыта, уот лииньийэтэ суоҕа, баар өттө – эргэрбитэ, дьон олорор дьиэтэ суоҕа, уопсайынан тэхиниичэскэй өттүнэн хааччыллыы суоҕа атахтыыр.
Күн бүгүн судаарыстыба ыытар аграрнай бэлиитикэтин тумус хайысхатынан сайылыктары салгыы сайыннарыы буолар. 2025 сыл түмүгүнэн 6 сайылык тутуутугар, маны таһынан 2 сайылык саҥардыллыытыгар уопсайа 54 млн солк. үбүлээһин көрүллүбүт, ол иһигэр 45 млн солк. – субсидия быһыытынан өрөспүүбүлүкэ бүддьүөтүттэн, 9 млн солк. тахса хаһаайыстыбалар бэйэлэрэ үбүлээбиттэр. Муниципальнай оройуон таһымыгар сайылыктааһыны тэрээһиннээхтик ыытыы тыа хаһаайыстыбатын үлэтин өйүүр саҥа мэхэньиисим чэрчитинэн кыра кыамталаах тыа хаһаайыстыбатын эбийиэктэрин тутууга субвенция суотугар оҥоһуллар кыахтаах. Онон бу өттүгэр болҕомтолоох сыһыан, үлэ барыан наада.
Бүгүн Саха сирэ эти-үүтү оҥорон таһаарыытын стратегическай былааҥҥа сөп түбэһиннэрэн, 2030 сылга өрөспүүбүлүкэ үүт аска наадыйыытын 61%, эт аска наадыйыытын 30% толунан улаатыннарар буолуоҕа. Онуоха бу сыалы ситиһэргэ сайылык быһаарар суолталаах. Үгэс курдук, өрөспүүбүлүкэ үрдүнэн оҥоһуллан тахсар үүт бүттүүн сыллааҕы кээмэйиттэн 60 бырыһыана сайыҥҥы мэччирэҥ ыйдарыгар ылыллар. Онон бука-бары күргүөмнээхтик турунан сайыҥҥы кылгас кэмҥэ күөх быйаҥы сомсон, үрүҥ илгэни үксэтэн, хороҕор муостааҕы элбэтэн олохпут уйгутун тупсарарга турунуоҕуҥ!
Ытыктабыллаах сахабыт дьоно, самаан сайын үүммүтүнэн, күөххэ этэҥҥэ үктэммиппитинэн, кэлэр дьылы түстүүр түгэҥҥэ киирбиппитинэн ис сүрэхтэн истиҥник эҕэрдэлээн туран, аныгы үйэҕэ бэйэҕит суолгутун чиҥэтэн, хаҥатан, үтүө үлэһит дьоҥҥутугар тирэҕирэн, саҥалыы сайдан, сириэдийэн иһэргитигэр баҕарабын! Үлэҕитин-хамнаскытын таба дьаһанан ылыммыт былааҥҥытын толорон, оҥорон таһаарар көдьүүскүтүн үрдэтэн, бүгүн өрөспүүбүлүкэҕэ эрэ буолбакка, бүтүн дойду үрдүнэн биир үрдүкү көрдөрүүлээх хаһаайыстыбалар ахсааннарыгар киирсэр курдук үлэлииргитигэр-дьаһанаргытыгар баҕарабын!
Сайылык күнүнэн! Быйаҥнаах сайын, үүнүүлээх күөх дуол тосхойдун!
