Балаҕан ыйын 9 күнүгэр Өлүөхүмэҕэ Саха сирин баһылыга Айсен Николаев Саха сирин соҕуруу уонна арҕаа өттүн гаастааһыҥҥа аналлаах мунньаҕы ыытта. Быйылгы сылга ситимнээх гааһы биэс нэһилиэнньэлээх пуун ылыаҕа, оттон 2030 сылга диэри бырагыраама Алдан, Ленскэй, Өлүөхүмэ уонна Нерюнгри оройуоннарыгар 28 эбийиэги уонна 63 хочуолунайы хабыаҕа.
Тэрээһиннэр Россия президенэ Владимир Путин көҕүлээбит «Олох инфраструктура» национальнай бырайыак чэрчитинэн олоххо киирэллэр.
«Нэһилиэнньэлээх пууннары гаастааһын олус наада. Гаас инфраструктуратын сайыннарыыга, ОДЬКХ эбийиэктэрин мазут уонна чох уматыгыттан экологическай уонна экономическай гаас оттугар көһөрүүгэ утумнаах үлэбит, ону тэҥэ дьон олоҕор ордук табыгастаах усулуобуйаны тэрийии территориялары сайыннарыыга тирэҕи бөҕөргөтүөҕэ», – диэн Айсен Николаев тоһоҕолоон бэлиэтээтэ.
«Сахатранснефтегаз» хампаанньа генеральнай дириэктэрэ Алексей Колодезников 2026 сыллаахха Өлүөхүмэ куоратыгар, Ленскэй оройуонун Мурья, Бэчэнчэ уонна Батамай сэлиэнньэлэригэр, ону таһынан Нерюнгри оройуонун Иенгра бөһүөлэгэр гааһынан хааччыйар эбийиэктэри үлэҕэ киллэрэр былааннааҕын иһитиннэрдэ. Бүгүҥҥү күҥҥэ 227 чааһынай дьиэни уонна алта хочуолунайы холбуур техническэй кыах тэрилиннэ.
2026-2030 сылларга гааһынан хааччыйыыны сайыннарыы бырагырааматынан Алдан куоратыгар уонна Алдан оройуонун биэс бөһүөлэгэр, ону тэҥэ Өлүөхүмэ куоратыгар уонна Өлүөхүмэ оройуонун 16 нэһилиэнньэлээх пууннарыгар гааһы киллэрии таарыйыаҕа. Бэлэмнэнии үлэтэ хайыы-үйэ бара турар: Өлүөхүмэ оройуонугар Нөөрүктээйи-1 бөһүөлэккэ 17,7 км гаас ситимэ тутуллар, оттон Чульмаҥҥа гаас үллэрэр ыстаансыйа тутуута саҕаланар. Сүрүн матырыйааллар уонна тэриллэр, ол иһигэр автоматическай гааһы тэнитэр ыстаансыйалар уонна турбалар атыылаһылыннылар.
Мунньах түмүгүнэн Саха сирин баһылыга хочуолунайдары гааска көһөрүүнү түргэтэтэргэ, Өлүөхүмэҕэ гааһы киллэриини көҕүлүүргэ, ону тэҥэ электрическэй уматыыттан гааска көһөр гражданнарга тус сыаллаах субсидиялары биэрии бэрээдэгин бигэргэтэргэ сорудахтаата.
«Балаҕан ыйын 2 күнүгэр Арассыыйа бэрэсидьиэнэ Владимир Путин Илиҥҥи экэнэмиичэскэй пуорум чэрчитинэн Уһук Илиннээҕи уонна Арктика эрэгийиэннэрин сайыннарыы боппуруостарыгар мунньах ыытта. Судаарыстыба баһылыга Уһук Илиҥҥэ, ол иһигэр промышленнай эбийиэктэргэ гааһы туһаныыны хас да төгүл улаатыннарар соругу туруорда. Биһиги бу боппуруоһу «Газпром» кытта үлэлиэхтээхпит», – Диэн Айсен Николаев эбэн эттэ.
Газтааһын үлэтэ өрөспүүбүлүкэ соҕуруу уонна арҕаа өттүгэр эрэ ыытыллыбат. Соторутааҕыта ВЭФ-га Саха Сирин Бырабыыталыстыбата уонна «Сахатранснефтегаз» АО Үөһээ Бүлүү оройуонун хаҥас кытылын газтааһыҥҥа концессионнай сөбүлэҥ түһэрсибиттэрэ. Бырайыак Дүллүкү, Хоро уонна Хомустаах сэлиэнньэлэрин хабыаҕа, 2200-тэн тахса киһиэхэ олох таһымын үрдэтиэҕэ.
2021 сылтан ситим гааһыгар киириини Саха сирин 11 тыһыынчаттан тахса ыала ылбыта. Аҥардас 2026 сыл саҕаланыаҕыттан 1600-тэн тахса гаас ситимин киллэрии тутуллан 540-ча дьиэ холбоммута. Бу көрдөрүүлэр эрэгийиэни Уһук Илиҥҥэ бастакы, Арассыыйаҕа социальнай гаастааһын бырагырааматын толорууга төрдүс миэстэни ыларга кыах биэрэллэр.
