Маннык үлэлэр өрүстэр саамай уустук уонна муус хаайтарар кутталлаах сирдэригэр ыытыллаллар. Мууһу хараардыы ньымата физика сокуонугар олоҕурар: муус үрдүн чох быылынан уонна кумаҕынан бүрүйэллэр, ол түмүгэр муус күнүһүн түргэнник ууллар.
Быйыл үлэ ыытыллар сирдэрин испииһэгин гидрология сабаҕалааһыныгар олоҕуран уларыттылар. Үлэ кулун тутарга саҕаламмыта уонна муус устар бүтүөр диэри түмүктэниэҕэ. Үп-харчы федеральнай бүддьүөттэн көрүллэр — бу сорукка 75 мөл. солкуобай анаммыт.
- Нуорматтан үрдүк — Дьааҥыга, Халымаҕа, Алаһыайга, Индигииргэ, ону тэҥэ Мархаҕа уонна Маайга.
- Нуорматтан аллараа — Аммаҕа уонна Анаабырга.
- Нуорма быһыытынан — атын улахан өрүстэргэ уонна киин улуустар кыра үрэхтэригэр нуорматтан аллараа эбэтэр нуормаҕа чугас буолуоҕа.
Саамай улахан куттал үгэс курдук муус хаайтарыытын кытта сибээстээх. Муус хаайтарар кутталлаах сирдэрэ: Өлүөнэҕэ — Хаҥалас улууһуттан Алдан түһэр сиригэр диэри; Алдаҥҥа — Уус Маайа улууһун сиригэр-уотугар; Халымаҕа — Үөһээ Халыма уонна Орто Халыма улуустарыгар.
Балаһыанньа уларыйара ыам ыйын күнүттэн-дьылыттан улахан тутулуктаах буолуоҕа. Өрүстэр муустара эстэр кэмнэрин уонна уу муҥутуур таһымын чуолкайдаммыт уһун болдьохтоох сабаҕалааһынын муус устар 16 күнүгэр бэчээттээн таһаарыахтара.
