Муус туруутугар Өлүөнэ муостатын тутар былаһааккаҕа өрүс флотун навигацията түмүктэннэ. Ааспыт сезон устата 20-чэ суудуната өрүс сүнньүгэр технологическай үлэни толордо диэн «ВИС» бөлөх иһитиннэрдэ.
Эбийиэк «ВИС» бөлөх уонна Саха Өрөспүүбүлүкэтин бырабыыталыстыбатын концессионнай сөбүлэҥнэринэн, бүддьүөт таһынан үпкэ тутуллар. Бу бырайыак Арассыыйа бэрэсидьиэнэ Владимир Путин сорудаҕынан «Олох инфраструктурата» национальнай бырайыакка киирэн, тутуллар.
Саха сирин баһылыга Айсен Николаев этэринэн, бэрэсидьиэн сорудаҕынан эбийиэк үлэҕэ киирдэҕинэ, өрөспүүбүлүкэ устуоруйата «Өлүөнэ муостатын тутуох иннинэ» уонна «кэнниттэн» диэн арахсыаҕа. Өрүһү туоруур муоста суоҕуттан эрэгийиэҥҥэ үс федеральнай массыына суола, биэс эрэгийиэннээҕи суол, норуоттар икки ардыларынааҕы аэропорт, өрүс пуорда, тимир суол магистраала ситимнэммэттэр. Бу суоллары холбоотоххо, Саха сирин валовай эрэгийиэннээҕи бородууктата 2 бырыһыанынан улаатыан сөп.
«Хотугу таһаҕаһы таһыы кыһалҕалара, чуолаан өрөспүүбүлүкэ улахан аҥаарыгар, ааспыт кэмҥэ хаалыахтара — Дьокуускай куоракка эрэ буолбакка, арҕаа Саха сиригэр бүтүннүүтүгэр. Ону тэҥэ бу үлэһиттэр уонна матырыйааллар хамсааһыннарыгар, табаары таһыыга, саҥа сир баайдаах сирдэри баһылааһыҥҥа, тутууга, сыана намтааһыныгар сүҥкэн хамсааһын буолуоҕа. Бу — Саха сирин олохтоохторун олохторун таһыма уларыйыыта», — диэн Айсен Николаев бэлиэтээтэ.
Муостаны тутууга өрүс логистиката ураты суолталаах. Навигация кэмэ кылгаһа, күүстээх сүүрүк уонна уустук гидрологическай усулуобуйалар үлэни чопчу былаанныыры, анал тиэхиньикэни тардары уонна тутааччылар, суудуналар бас билээччилэрэ, идэлээх тэрилтэлэр бииргэ үлэлииллэрин ирдиир.
Ордук уустук соруктарынан өрүс сүнньүгэр турар тирэхтэр акылааттарын оҥорорго аналлаах устар коффердамнары туруоруу буолла. Арассыыйаҕа аан бастаан 2200 уонна 4000 туонна ыйааһыннаах сүүнэ конструкциялары ууга түһэрэн, киин уонна уҥа пилоннары тутар сирдэригэр уһаардылар. Бу үлэлэргэ хас да соһор аал, «Лена холбоһуктаах өрүс пароходствотын» ыарахан тягачтара, «Якутск» суудуна хампаанньатын «Нилов» тягата уонна «ВИС» бөлөх бэйэтин өрүс флотун үлэлэттилэр. Маннык улахан эпэрээссийэни «Морбаза» хампаанньа салайда, кини улахан уопуттаах муора уонна өрүс гидротехническай тутууларын ыытар.
Маннык үлэлэр флот бииргэ үлэтин эрэ буолбакка, акваторияны эмиэ бэлэмнээһини ирдииллэр. Өрүс түгэҕин куйаарга сканердааһын уонна пилоннар турар сирдэригэр 500 тыһыынча кубометртан тахса буору хостоон, түгэҕи дириҥэтии үлэлэрэ ыытылынна. Бу үлэлэри «Лена бассейнын ис уу суолларын дьаһалтата» федеральнай бүддьүөт тэрилтэтэ толордо. Түгэҕи дириҥэтии атын учаастактарга, ол иһигэр хаҥас кытылга баар причал уонна слип зонатыгар, салҕанна. Манна эһиил үһүс коффердамы ууга түһэриэхтэрэ.
