Элбэх оҕолоох дьиэ кэргэҥҥэ (үс оҕоттон үөһэ) уһаайба сирин биэрии Саха Өрөспүүбүлүкэтин Сир кодексын 24.1 уонна 24.3 ыстатыйатыгар олоҕуран ыытыллар. Уус Алдан улууһугар быйыл ыам ыйын 27 күнүгэр диэри ылан көрдөххө, уһаайбаны ылыыга 1298 ыал сайабылыанньа биэрбит, суруйда «Мүрү саһарҕата» хаһыат МАХ-ханаала.
Сайабылыанньалаах дьонтон билигин 578 дьиэ кэргэн уһаайбатын кэтэһэр. Олохтоох салайыныы барыта 468 уһаайба боппуруоһун быһаарбыт: ааспыт 2025 сылга 147 уһаайба көрүллүбүт буоллаҕына, быйыл 41 уһаайба сирэ бэриллибит.
2023 сыл олунньу 2 күнүгэр тахсыбыт 43 №-дээх Саха Өрөспүүбүлүкэтин бырабыыталыстыбатын ыйааҕар олоҕуран, 238 дьиэ кэргэн уһаайбанан хааччыллар быраабыттан аккаастанан, ол оннугар олорор дьиэтин-уотун тупсарарга анаан бэриллэр биир кэмнээх харчынан төлөбүрү талбыттар. Оттон 18 ыал эрэгийиэннээҕи Ийэ хапытаалын («РМК семья») сууматын улаатыннарарга туһаммыттар.
Салгыы улуус дьаһалтатын иһинэн баай-дуол управлениетын инженерэ Алена Иванова маннык этэр:
– Уһаайбаҕа сайабылыанньа биэрбит дьон улахан аҥаара Мүрү нэһилиэгин олохтоохторо буолаллар. Мүрү нэһилиэгэр уһаайба сирэ суох буолан, 2022 сыллаахха I Хоро нэһилиэгин сирин-уотун кэҥэтэр туһунан боппуруос турбута. Онуоха сири «тыа хаһаайыстыбатын сирэ» диэн статуһун уларытан, нэһилиэнньэлээх пууннарга киллэрэр сорук турбута. Ити сорук ситиһиилээхтик туолан, уһаайба сирдэрэ тахсыбыттара эрээри, ирдэнэр тутуу инфраструктурата суоҕа. Оттон быйыл бэс ыйын 17 күнүгэр сири-уоту туттар, тутуу ыытар көҥүллээх былааны I Хоро дьаһалтата бигэргэттэ. Бу ыытыллыбыт үлэлэр түмүктэринэн 868 уһаайба сирэ таҕыста, бу уһаайбалар нэһилиэнньэ льготалаах араҥатыгар, ол иһигэр элбэх оҕолоох ыалларга түҥэтиллэллэр. Ыам ыйын 2026 сылыгар диэри уочаракка турбут дьон сирдэрэ тыырыллан турар, сайабылыанньа суруйдахтарына сирдэрин бэйэлэрин ааттарыгар оҥорон биэрэбит.
Ити курдук биһиги управлениебыт үлэһиттэрэ дуоһунаспыт эбээһинэһинэн сир сокуонун ирдэбилин тутуһан уочаракка турбут элбэх оҕолоох ыалларбытыгар уһаайба тиксэрин туһугар күннэтэ үлэлиибит, кыһаллабыт, суруйда Мария Аргунова.
