17 От ыйа 17.07
  • 20°
  • $ 87,81
  • 95,78

Бэс ыйын 12 күнэ. Арассыыйа күнэ - Бикипиэдьийэ

09:08, 12 июня 2020
Текст:
Читайте нас на
Яндекс Новости
ЯДВ

Бэс ыйын 12 күнэ — Арассыыйа күнэ. Сэбиэскэй Сойуус үрэллэр кэмигэр 1990 сыллаахха Арассыыйа суверенитетын туһунан декларация ылыныллыбыта. Бу күн 1994 сыллаахтан судаарыстыба бырааһынньыгын быһыытынан бэлиэтэнэр. 1998 сыллаахха «Арассыыйа күнэ» диэн ааттаммыта. 2002 сыллаахха Үлэ туһунан кодексаҕа бигэргэтиллибитэ.


🔹910 — Аугсбург кыргыһыыта: Соторутааҕыта Европаҕа көһөн тиийбит венгрдэр Илин Франкия (билиҥҥи Германия) сэриитин кыайбыттар. Бу кыргыһыыга аатырбыт албын чугуйуу ньыматын туһаммыттара.

🔹1955 — Саха сиригэр элбэх алмаас үөскээбит сирэ аһыллыбыт.

🔹1964 — Соҕуруу Африкаҕа апартеиды утары охсуспут активист Нельсон Мандела олоҕун тухары түрмэ хаайыытыгар ууруллубут. Кини хаайыыга 27 сыл олорон баран 1990 сыллаахха босхоломмута уонна 1994-1999 сылларга Соҕуруу Африка Өрөспүүбүлүкэтин бэрэсидьиэнэ буолбута.

🔹1989 — Горбачёв уонна Арҕаа Германия канцлера Коль Европа дойдулара ханнык суолунан сайдалларын бэйэлэрэ быһааралларын туһунан докумуоҥҥа илии баттаабыттар.

🔹1990 — ССРС-ка цензура бобуллубут.

🔹1990 — РСФСР дьокутааттырын I сийиэһэ РСФСР туспа судаарыстыба быһыытынан суверенитеттааҕын туһунан декларация ылыммыт.

🔹1991 — Борис Ельцин Арассыыйа бэрэсидьиэнинэн талыллыбыт.

🔹1991 — Референдумҥа Ленинград олохтоохторун 54 бырыһыана куоракка «Санкт-Петербург» диэн ааты төннөрөргө куоластаабыттар.

🔹2000 — Ахмат Кадыров Чэчиэн Өрөспүүбүлүкэтин дьаһалтатын салайааччытынан анаммыт.

Төрөөбүттэр:

🔸1907 — Клавдий Краснояров (23.09.1943 өлб.) — Аҕа дойду Улуу сэриитин кыттыылааҕа, Сэбиэскэй Сойуус Дьоруойа (1944).

🔸1948 — Кыраайы үөрэтээччи Иннокентий Давыдов, Хадаар нэһилиэгин туһунан кинигэ ааптара.

🔸1952 — Альбина Борисова, тылбаасчыт, Арассыыйа Суруйааччыларын сойууһун чилиэнэ.

🔸1958 — Надежда Васильева — саха тылын лиэксикэтин синонимнарын чинчийэр учуонай, филология билимин хандьыдаата.

Өлбүттэр:

🔹1949 — Федор Винокуров — Даадар (19.02.1911 төр.) — саха бэйиэтэ. 23 саастааҕар суруйааччы сойууһун чилиэнэ буолбута, Ойуунускайдыын доҕордоспута, олоҕо суох репрессияҕа түбэһэ сылдьыбыта, 38 сааһыгар өлбүтэ.

🔹1969 — Степан Макаров (05.08.1917 Сылаҥ нэһилиэгэр төр.) — РСФСР уонна Саха АССР оскуолатын үтүөлээх учуутала, Чурапчы улууhун бастакы бочуоттаах гражданина, Аҕа дойду Улуу сэриитин кыттыылааҕа. Олоххо ураты дьулуурун иhин «Саха Маресьевынан» ааттаммыта.

Сахалыы Бикипиэдьийэҕэ сыаналаах бириистээх күрэс буола турар. Сиһилии манна киирэн аах https://sakha.ysia.ru/t-r-sette-bikipiedijete-k-res-yytar-kytty/

https://sah.wikipedia.org/wiki/Макаров_Степан_Кузьмич

https://sah.wikipedia.org/wiki/Бэс_ыйын_12

https://sah.wikipedia.org/wiki/Давыдов_Иннокентий_Иннокентьевич

https://sah.wikipedia.org/wiki/Мандела_Нельсон

https://sah.wikipedia.org/wiki/Ельцин_Борис_Николаевич

https://sah.wikipedia.org/wiki/Краснояров_Клавдий_Карпович

https://sah.wikipedia.org/wiki/Борисова_Альбина_Андриановна

https://sah.wikipedia.org/wiki/Васильева_Надежда_Николаевна

https://sah.wikipedia.org/wiki/Винокуров_Федор_Григорьевич_-_Даадар

Следите за самым важным и интересным в Telegram-канале и WhatsApp-группе ЯСИА
Тутаах тыллар