18 От ыйа 18.07
  • 17°
  • $ 88,09
  • 96,3

«Муммуттар» киинэ продюсера – Яна Байгожаева

13:31, 23 августа 2016
Читайте нас на
Яндекс Новости
ЯДВ

Ханнык баҕарар эйгэҕэ дэгиттэр ситиһиилэнэр, онуоха бэйэлэрэ ураты көрүүлээх, ыарахаттартан чаҕыйбакка олох устун киэҥник хардыылыыр дьон баар буолар. Кинилэр биһиги олохпутун үлэлэринэн-хамнастарынан эрэ буолбакка, мындыр өйдөрүнэн, ис кэрэлэринэн киэргэтэллэр, билиибитин-көрүүбүтүн байытан биэрэллэр.

Биир оннук киһинэн ааттыахпын баҕарар киһим – Яна Байгожаева. Кини Арассыыйа суруналыыстарын уонна Арассыыйа суруйааччыларын сойуустарын чилиэнэ.


Яна, эйигин туохха барытыгар дьоҕурдаах уонна кимтэн да тутулуга суох, санаабыккын олоххо киллэрэргэ дьулуурдаах киһинэн билэбин. Онно эйигин туох көҕүлүүрүй?

    • Мин «олох кэрэ, дьикти, умсулҕаннаах, ол эрээри, хаһан эрэ бүтэр уһуктаах, онон кинини төһө кыалларынан толорутук, дьоллоохтук, интэриэһинэйдик олоруохха наада” диэн өйдөбүллээхпин. Ону сэргэ, киһи олоҕун тухары туохха эрэ үөрэниэхтээх, үүнүөхтээх, сайдыахтаах. Ардыгар, баҕалаах буоллаҕына, сатаабатаҕын сатыахтаах, кыайбатаҕын кыайыахтаах, биир сиргэ тэпсэҥниэ суохтаах дии саныыбын. Хас биирдии киһи сүнньүнэн олоҕун бэйэтэ оҥостор, эргимтэтин, эйгэтин бэйэтэ талар эбээт. Бэйэм олохпун бэйэм тупсарбатахпына, сэргэхсиппэтэхпинэ, суолталаах оҥорботохпуна, дьоллоох, чаҕылхай түгэннэринэн толорботохпуна ким туораттан кэлэн миигин сиэтэ сылдьан олох араас өрүтүн көрдөрүөй, кустук курдук дьэрэкээн өҥүнэн толоруой? Биллэн турар, олоххо көхтөөх, саҥаны саҕалыырга хорсун, бэйэҕэ эрэллээх, тирэхтээх буоларга төрөппүттэр иитиилэрин суолтата улахан. Мин дьонум: ийэм, эбэм, эһэм   миигин олус таптаан, истиҥник бүөбэйдээн ииппиттэригэр махтанабын. Тоҕо диэтэххэ, кинилэр суох буолбуттарын да кэннэ тапталлара миигин кытта хаалар, өрүү күүспэр күүс эбэр, арчылыы, араҥаччылыы сылдьар.
  • «Муммуттар» киинэҕэ үлэлээҥҥин элбэх киһини соһуттуҥ уонна үөртүҥ. Туох санааттан аны киинэҕэ ылыстыҥ?

“Муммуттарга” кэлиим соһуччу соҕус этэ. Доҕотторум бырайыак салайааччыта буоларбар көрдөспүттэригэр сөбүлэспитим. Уонна, биллэн турар, киинэ ис хоһоонун сөбүлээн ылсыбытым. Олоххо дьулууру, тулууру, күүстээх санааны көрдөрөр киинэлэр, айымньылар билигин олус наадалар.

  • Киинэҕитин Казахстан өрөспүүбүлүкэтин көрөөччүлэригэр көрдөрөн ситиһиилэнэн кэлбиккит. Казахстан эйиэхэ хайдах арылынна? Бырастыы, аҕата “көмөлөстөҕө”, өйөөтөҕө диэччилэр эмиэ бааллар?

Аҕабын, аймахтарбын кытары билсэбит, кэлиҥҥи сылларга кинилэргэ сотору-сотору баран кэлэбин. Ол гынан баран, аҕам мин үлэбэр ончу орооспот ээ. Кини 70 сааһын ааспыт киһи, нус-бааччы, чуумпу олоҕу сөбүлүүр. Казах көрөөччүтэ эмиэ түүр төрүттээх буоллаҕа, онон киинэбитин бэйэтигэр чугастык ылынна.

  • Муммуттары» өрөспүүбүлүкэ таһыгар көрдөрө сылдьан, атын киинэлэри да көрөн, Саха сиригэр киинэ инникитэ хайдах буолсу дии санаатыҥ? Туох тиийбэтий? Туох ордуктаахпытый?

Төһө даҕаны саха киинэтигэр олус дьоҕурдаах, идэлэригэр бэриниилээх ыччаттар үлэлээбиттэрин иһин, кинилэргэ бары өттүттэн судаарыстыбаттан күүстээх өйөбүл наада. Аҥардас сүрэх баҕатынан сүдү бырайыактары олоххо киллэрэр уустук. Холобур, биһиги “Муммуттарбытын” судаарыстыбаттан уонна атын тэрилтэлэртэн көмөтө суох устубуппут. Арай постпродакшн кэмигэр, ол аата киинэ уһуллан бүтэн, прокакка киэҥ экраҥҥа тахсаары турдаҕына, сырдатыы, реклама үлэтигэр биир идэлээхтэрим барахсаттар – суруналыыстар олус күүскэ өйөөбүттэригэр махталым муҥура суох. Мин онтон олус үөрэбин.

    • Итиччэ ситиһиилэммит киинэ Саха сиригэр күргүөмнээхтик ыытыллыбыт норуоттар икки ардыларынааҕа IV киинэ фестивалын бырагырааматыгар киллэриллибэтэх эбит. Тоҕо?
    • Фестиваль сүрүн күрэҕэр киирбэтэхпититтэн, биллэн турар, хомойдубут, соһуйдубут даҕаны. Куонкурус бырагырааматын Москваттан кэлии эксперт оҥорбутугар сигэнэллэр эрээри, фестиваль Саха сиригэр ыытыллар. Онон, Саха сириттэн үбүлэнэр уонна бэйэбит дьоммут-сэргэбит олус сөбүлээбит, дириҥ ис хоһоонноох, күдээринэ күүдээн буолбатах киинэбитин күрэххэ киллэрэри маннааҕы тэрийээччилэр тоҕо ситиспэтилэр, туруорсубатылар, турууласпатылар диэн ыйытыы үөскүүр. Ыҥырыылаах ыалдьыттар, туора дьон тоҕо биһиэхэ бэйэлэрин эрэ көрүүлэрин, сыаннастарын соҥнуохтаахтарый? Саха киинэтэ бэйэтин уратытынан, туспа буочардааҕынан, суоллааҕынан-иистээҕинэн эрэ Арассыыйа, аан дойду киинэтин эйгэтигэр биллэр, бэйэтин көрөөччүтүн кэрэхсэтэр, булар кыахтаах.
  • Ол эрэн, хата фестиваль аһыллыытыгар кытынныгыт дии?

“Приз зрительских симпатий” диэн интернет ситимин нөҥүө куоластааһын түмүгэр биллэр, куонкурус сүрүн бырагырааматыгар киирбэтэх күрэххэ кытынныбыт. Аҕыйах сылынан ким эмэ “Муммуттар” диэн үчүгэй сахалыы киинэ баар этэ эбэтэр олохпор муна-тэнэ сырыттахпына тугу эрэ өйдүүрбэр көмөлөспүтэ диэн ахтар-саныыр буоллаҕына, ол да дьиҥэр үчүгэй.

    • Киинэбит фестивальга «Көрөөччүлэр биһирэбиллэрэ» бирииһи ылла. Сүрүн оруолу оонньообут Илья Портнягин «Эр киһи бастыҥ оруола» бириискэ тиксэн үөрдүбүт-көттүбүт. Манна сыһыаран эттэххэ, бу фестивальга «Сайсары күөлгэ түбэлтэ» киинэҕэ оруолун иһин «Дьахтар бастыҥ оруолун» ылбыт Галя Тихонова биһиги киинэбитигэр сүрүн дьоруой эдьиийин оонньообута.
  • Сэрэйдэххэ, бу күннэргэ эн күн солото суох сырыттаҕыҥ. “Бичик» национальнай издательство 90 сылыгар анаан тэрийбит «Ааҕар Саха сирэ» өрөспүүбүлүкэтээҕи бастакы фестивалыгар да кыттыбыт буолуохтааххын. Айымньыларгын бэйэҥ санааҕар ааҕааччы төһө ылынарый?

“Бичик” олус үчүгэй тэрээһини тэрийдэ, кыттыбытым. Сыл аайы ыытыллара буоллар. Биллэн турар, хоһоон айан, биһиэхэ айах ииттэр киһи суоҕа буолуо. Ол гынан баран, хоһоону оҕо эрдэхпиттэн суруйабын, ол мин баҕарарбыттан-баҕарбаппыттан тутулуга суох. Хоһооннорбун хайдах ылыналлара буолла? Ол туһунан толкуйдаан төбөбүн сыспаппын. Киһи киһи сөбүлүүр бэйээтэ араас буоллаҕа.

  • Эн санааҕар, бэйээт кимиэхэ анаан айарый? Бэйэҕэр эбэтэр ааҕааччыга анаан дуу? Эн хаһан суруйаҕыный, суруйуохтаахпын диэн дуу, иэйии киирдэҕинэ дуу?

Атыттар оннуларыгар эппиэттиир кыаҕым суох. Мин, холобур, бастаан утаа бэйэбэр айар курдукпун. Ол гынан баран, идэтийбит суруйааччы быһыытынан ааҕааччым иннигэр эппиэтинэстээхпин бэркэ өйдүүбүн, онон тылбын-өспүн чочуйа сатыыбын. Биһиги, суруйааччылар, төрөөбүт тылбытын харыстыыр, сайыннарар, салгыы тириэрдэр үрдүк аналлаахпытын умнубаппыт.

  • Дьокуускай аэропордун пресс-киинигэр үлэлииргэ ылбычча киһи санаммат буолуохтаах. Эн онтон куттамматаҕыҥ дуо? Бу иннинэ араас тэрилтэҕэ үлэлээбиккин билэбин.

Үлэлээбит сирим наһаа элбэҕэ суох ээ. “Сахаинтернекка» кылгастык, СИА-ҕа 7 сыл, “Сахамедстрахха” үс сыл, аэропортка үлэлээбитим төрдүс сылыгар барда. Үлэбин, кэлэктииппин олус сөбүлүүбүн. Биһиэхэ араас омук барыта үлэлиир, интернациональнай кэлэктииптээхпит. Аэропортка биир киһи курдук биир тыынынан, биир санаанан салайтаран үлэлээтэхпитинэ эрэ үлэбит табыллар кыахтаах. Тоҕо диэтэххэ, хас биирдии сулууспа үлэтэ бэйэ-бэйэтин кытта ыкса ситимнээх. Хас хардыыҥ барыта дьэҥкэ, чопчу буолара ирдэниллэр, байыаннайдарга курдук. Ол үлэлиир дьон майгытыгар да көстөр: көнө, эппиэтинэстээх, чөл өйдөөх-санаалаах уонна идэҕин эҥкилэ суох баһылаабыт буолуохтааххын.

  • «Көтүү» диэн тылы уобарастаан хайдах өйдүүгүнүй?

Мэһэйдэртэн, моһоллортон толлубакка, күннээҕи, быстах, бытархай кыһалҕалартан үөһээ дайан, холкутуйан, кэҥээн, бэйэҥ талбыт хайысхаҕын эрэллээхтик тутуһуу — ис көҥүлүн бэлиэтэ.

  • Дьиэ кэргэниҥ күн солото суох ийэни төһө өйүүрүй? Кыргыттарыҥ, кэргэниҥ?
  • Дьонум оннукпар үөрэнэн хаалбыттар. Кынаппын хаһан даҕаны сарбыйбаттар, тыыммын-быарбын хаайбаттар. Саҕалааһыммын барытын өйүүллэр. Чугас дьонум буоллахтара эбээт.
Следите за самым важным и интересным в Telegram-канале и WhatsApp-группе ЯСИА