16 От ыйа 16.07
  • 22°
  • $ 87,81
  • 95,78

Эмиэ түөкүттэр угаайыларыгар киирэн биэрбиттэр

10:27, 14 апреля 2018
Текст:
Читайте нас на
Яндекс Новости
ЯДВ

Баан каартатын кытта сибээстээх түөкүннээһин угаайытыгар киирэн биэрбэт туһугар сэрэтэр үлэ нэһилиэнньэҕэ тиһигин быспакка ыытыллар. Полиция да өттүттэн, сонуннары киэҥник тарҕатар ситимнэр да өттүлэриттэн. Ол эрээри, өс киирбэх, дьону итэҕэйимтиэ киһи син биир киирэн биэрэ турар. Түөкүттэр харчы уорар схемалара биир. 


Ол курдук, Мииринэй куоракка олорор дьахтарга «баан куттал суох буолуутун сулууспатын үлэһитэбин» диэн биир киһи эрийэн, дьахтар каартата блокируйдаммытын туһунан эппит. Ол блокировканы «устар» наадаттан, каартатын нүөмэрин, эпэрээссийэни толорор коду (төлөпүөнүнэн смс-иһитиннэрии кэллэҕинэ) этэригэр көрдөспүт. Дьахтар «баан үлэһитэ» тугу эппитин барытын толорбутун кэнниттэн, счетуттан 134 тыһ. солк. тахса суумманы устубуттар.

Онтон Нерюнгри полициятыгар 67 саастаах киһи эрийэн, кини ойоҕуттан 10 тыһ. солк. устубуттарын иһитиннэрбит. Ити күн ойоҕор атын регион нүөмэриттэн биир киһи эрийэн, эмиэ «баан куттал суох буолуутун сулууспатын үлэһитэбин» диэн, дьахтар каартата блокируйдаммытын туһунан эппит. Ол блокировканы «устар» наадаттан, каартатын нүөмэрин, эпэрээссийэни толорор коду (төлөпүөнүнэн смс-иһитиннэрии кэллэҕинэ) этэригэр көрдөспүт. Тугу эппитин барытын толорбутун түмүгэр, харчытын устан ылбыттар.

Манна бэлиэтээн эттэххэ, бу дьахтар мобильнай түөкүннэр дьону хайдах албынныылларын бэркэ диэн билэр эбит эрээри, мин түбэһиэм суоҕа диэн эрэбил санаалаах сылдьыбыт. Бу туһунан СӨ ИДьМ-тын пресс-сулууспата иһитиннэрдэ.

Итинник түбэлтэлэр тахса туралларынан, полиция өссө төгүл сэрэтэр:

  • Өскөтүн «баан үлэһитэбин» диэн эрийэн, каартаҥ ол-бу буолбутун туһунан этэн баран, каартаҥ бары дааннайдарын көрдөөтөхтөрүнэ, итэҕэйимэ! Эйиэхэ түөкүн эрийбит! Кини тугу этэрин толоруоҥ оннугар, тута бааҥҥа бара сырыт. 
  • Өскөтүн ким эрэ итинник эрийэн дуу, смс-иһитиннэрии ыытан дуу, чугас киһиҥ дьыалаҕа түбэспитин, ол онтон быыһыырга харчы наадатын туһунан эттэҕинэ: бастатан туран, ол чугас киһигэр эрийэн, кини ханна баарын билиэхтээххин. Өскөтүн төлөпүөнүн ылбат буоллаҕына, ол эрийбит киһиттэн аймаҕын полиция ханнык отделыгар илдьибиттэрин ыйытан баран, ол отдел дьуһуурунай чааһыгар эрийэн, оннук ааттаах киһини итиннэ аҕалбыттарын-суоҕун, ким ол дьыаланан дьарыктанарын бил. Ону тэҥэ, чугас киһиҥ ханна баарын билиэн сөптөөх дьоҥҥо (доҕотторугар, аймахтаргытыгар, бииргэ үлэлиир дьонугар) эрийэн, эмиэ ыйыталас.
  • Өскөтүн суотабай төлөпүөҥҥэр “бу счекка харчыта ыыт” диэн билэр киһиҥ аатыттан смс-иһитиннэрии кэллэҕинэ, ол нүөмэргэ эрийимэ, эрийдиҥ эрэ счеккуттан харчыгын устуохтара. Итинник смс-иһитиннэриилэр үксүгэр атын регионнартан кэлэллэринэн, нүөмэр кодун болҕойон көр.
  • Өскөтүн төлөпүөҥҥэр эн нүөмэргин спам-тарҕатыыттан көмүскүүр эбэтэр суотабай оператор ыытар акциятыгар кытын диэн этиилээх смс-иһитиннэрии кэллэҕинэ, итэҕэйимэ – ыйбыт ссылкаларын баттаан, ити “босхо” көмө иһин 100-150 солк. сүтэриэҥ, оттон спам-тарҕатыы син биир кэлэ туруо.
  • Өскөтүн “суотабай оператортан эрийэбит, счеккун толороргор бааныҥ каартатын пин-кода наада” диэтэхтэринэ, олох итэҕэйимэ, киирэн биэримэ!

Биһиги корр., «Саха сирэ» хаһыат, edersaas.ru

Следите за самым важным и интересным в Telegram-канале и WhatsApp-группе ЯСИА