13 От ыйа 13.07
  • 20°
  • $ 87,74
  • 95,76

Ыам ыйын 15 күнэ. Аан дойдуга Дьиэ кэргэн күнэ. Бикипиэдьийэ тугу суруйар?

09:01, 15 мая 2020
Текст:
Читайте нас на
Яндекс Новости
ЯДВ

Ыам ыйын 15 күнүгэр үс интэриэһинэй бырааһынньык бэлиэтэнэр уонна өссө калейдоскоп күнэ. Бастатан туран, аан дойдуга дьиэ кэргэн күнэ, килиимэт күнэ уонна байыаннай сулууспаттан, сэриигэ кыттыыттан аккаастаныы норуоттар икки ардыларынааҕы күнэ. Дьиэ кэргэн күнэ 1993 сыллаахха ООН генеральнай Ассамблеятынан бигэргэммитэ. Ыал кыһалҕаларыгар болҕомтону уурар сыаллаах ылыллыбыта.


🔹1745 — статскай советник Генрих Конрад Саха сирин бойобуодатын дуоһунаһыттан уурайбыт, бу дуоһунаска балтараа сыл кэриҥэ олорбут — 1743 сыл балаҕан ыйын 19 күнүттэн. Дьокуускайга өлбүтэ биллэр.

🔹1852 — Илин Сибиир генерал-губернатора предписание таһаарбыт. Бу дьаһалы толорон Саха Сирин уобаластааҕы бырабылыанньата уонна Киренскэй исправнига Саха Сирин Иркутскай губернияны кытта кыраныыссатын чуолкайдаабыттар.

🔹1909 — К. А. Волоссович экспедицията Нуучча Устьетыгар тиийбит. Онно олорон Улахан-Сис хайаны чинчийбит, онтон байҕал кытылынан Дьааҥы өрүскэ барбыт.

🔹1915 — «День печати в Якутии» диэн ааттаммыт биирдэ эрэ тахсыбыт хаһыат тарҕаммыт. Эрэдээктэр — Е.Г.Олейникова.

🔹1931 — Чыамайыкыга бастакы оскуоланы астарбыт учуутал Савва Михайловы Алтан Сарын дьыалатыгар эрийэн туппуттар. Ол сыл олунньу 18 күнүгэр ытыллыбыт. 1989 сылаахха буруйа суоҕунан реабилитацияламмыт.

🔹1931 — Чурапчы райсоветын исполкома урукку Сулҕаччы Бабаҕатыгар (Одьулуун нэһилиэгэ) «Иһэр кэккэ» диэн ааттаах ТСОЗ тэриллибитин бигэргэппитэ.

🔹1935 — Москубаҕа метрополитен бастакы линията аһыллыбыт.

🔹1936 — Оҕо-ыччат өрөспүүбүлүкэтээҕэ хаһыата «Бэлэм буол» бастакы нүөмэрэ тахсыбыт. Тирааһа 980 экземпляр эбит. Бастакы эрэдээктэринэн бэйиэт Абаҕыыныскай буолбут.

🔹1940 — Америкаҕа бастакы МакДональдс ресторана аһыллыбыт.

🔹1975 — Дьокуускайга Политпрос дьиэтигэр үөрүүлээх быһыыга-майгыга 16 хомсомуолу БАМ тутуутугар атаарыы буолбут. Олор истэригэр Покровскайтан төрүттээх мас ууһа Гавриил Адамов баара.

Төрөөбүттэр

🔸1845 Харьков анныгар уһулуччулаах учуонай Илья Мечников төрөөбүт. Тапталлаах кэргэнэ сэлликтэн өлбүтүгэр 28 саастаах учуонай бэйэтигэр тиийинэ сатаабыта, онтон кинини кэриэстээн сэллиги чинчийбитэ, салгыы физиологияҕа, цитологияҕа элбэх арыйыылары оҥорбута, фагоцитоһу арыйбыт өҥөтүгэр Нобель бириэмийэтин ылбыта.

🔸1913 сыллаахха Өлүөхүмэ улууһун Иккис Нөөрүктээйи нэһилиэгэр Саха сириттэн Александр Невскай уордьанын бастакы кавалера Алексей Филатов төрөөбүт.

🔸1933 — Сулҕаччы Бабаҕатыгар Оҕо Мэҥэтэ алааска холкуостаах кэргэнигэр саха эстрадатын бастакы үҥкүүһүттэритттэн биирдэстэрэ Дмитрий Неустроев.

🔸1961 — Васильев Юрий Алексеевич (Бахлай) — Чолбон рок-бөлөх кыттыылааҕа.

🔸1961 сыллаахха Сунтаар улууһун Кутана с. суруналыыс, суруйааччы Галина Нельбисова.

Өлбүттэр

🔹1157 — Юрий Долгорукай, Суздаль кинээһэ, Киев улуу кинээһэ, Москуба төрүттээччитэ. Пиир кэмигэр сүһүрдэн өлөрбүттэрэ.

https://sah.wikipedia.org/wiki/Нельбисова_Галина_Васильевна

https://sah.wikipedia.org/wiki/Генрих_Конрад_(Кених_Кондрат_Иванович)

https://sah.wikipedia.org/wiki/Биир_күннээх_хаһыаттар

https://sah.wikipedia.org/wiki/Ыам_ыйын_15

https://sah.wikipedia.org/wiki/Михайлов_Савва_Николаевич

https://sah.wikipedia.org/wiki/Одьулуун_нэһилиэгэ_(Чурапчы_улууһа)

https://sah.wikipedia.org/wiki/Кэскил_-_Юность_Севера

https://sah.wikipedia.org/wiki/Адамов_Гавриил_Николаевич

https://sah.wikipedia.org/wiki/Мечников_Илья_Ильич

https://sah.wikipedia.org/wiki/Филатов_Алексей_Алексеевич

https://sah.wikipedia.org/wiki/Иккис_Нөөрүктээйи_нэһилиэгэ

https://sah.wikipedia.org/wiki/Неустроев_Дмитрий_Михайлович

https://sah.wikipedia.org/wiki/Васильев_Юрий_Алексеевич_(Бахлай)

Следите за самым важным и интересным в Telegram-канале и WhatsApp-группе ЯСИА