Тохсунньу 19 күнэ. Айсен Николаев Ил Дархан уонна Бырабыыталыстыба дьаһалтатын уонна Бырабыыталыстыба салалтатын кытта былаанныыр мунньаҕын ыытта. Арассыыйа Бэрэсидьиэнин граннарыгар кыттыыга тиһиктээх уонна түмүктээх үлэ иһин махтанна. Саха сирэ Уһук Илиҥҥэ бэриллибит сайаапка ахсаанынан эрэ буолбакка, өйөммүт бырайыактарынан уонна көрүллүбүт үп кээмэйинэн инники күөҥҥэ сылдьара, нэһилиэнньэ көхтөөҕүн туоһулуурун, ити хайысхаҕа үлэни өссе күүһүрдэр, бырайыактар хаачыстыбаларын үрдэтэр уонна далааһыннарын кэҥэтэр туһунан эттэ. Президент граннарын пуондатын куонкуруһун түмүгүнэн Саха сириттэн 10 социальнай суолталаах бырайыак өйөбүлү ылла. Ол иһигэр — тулалыыр эйгэни уонна кыылы-сүөлү харыстааһын, доруобуйа харыстабылын уонна чөл олоҕу тарҕатыы, үөрэх уонна сырдатыы, гражданнары социальнай хааччыйыы, история өйдөбүнньүктэрин эйгэлэригэр көҕүлээһиннэр бааллар. Итиэннэ Ил Дархан Уһук Илин социальнай-экэнэмиичэскэй сайдыытын саҥа стратегиятын оҥорууга федеральнай министиэристибэни кытта бары хайысхаҕа ыкса үлэлэһэргэ, ураты болҕомтону гаастааһын уонна энергетика боппуруостарыгар уурарга сорудахтаата. Маны таһынан 2026-2028 сылларга мэдиссиинэ көмөтүн босхо оҥорорго судаарыстыба мэктиэлэрин бырагыраамматын, тыа хаһаайыстыбатын оҥорон таһаарааччылары өйөөһүн саҥа миэрэлэрин дойду Бырабыыталыстыбата бигэргэппитин, ону олоххо киллэрэргэ Саха сирэ кыттыытын туһунан этилиннэ.
Тохсунньу 19 күнэ. Айсен Николаев «Саха сирэ – Дьоруойдар сирдэрэ» каадыр бырагырааматын үһүс сиэссийэтэ аһыллыытыгар кытынна. Олунньу 2 күнүгэр диэри анал байыаннай дьайыы кыттыылаахтара уонна бэтэрээннэрэ судаарыстыбаннай салайыы тиһигин, былаас уорганнарын уонна бүддьүөт тэрилтэлэрин үлэлэрин төрүттэрин, аныгы салайаныы инструменнарын үөрэтиэхтэрэ. Ил Дархан уустук усулуобуйаҕа дойдуну көмүскээһиҥҥэ бэйэлэрин көрдөрбүт дьону салайар үлэҕэ үүннэрэргэ, карьераларын оҥостоллоругар усулуобуйаны тэрийэбит, бу бырагыраама каадыры бэлэмнээһиҥҥэ дойду эрэгийиэннэригэр биир күүстээҕин бэлиэтээтэ. Курсаннар Айсен Николаевка бэйэлэрин оҥорор бырайыактарын билиһиннэрдилэр. Ил Дархан хас биирдиилэригэр тус сүбэни биэрдэ. Үөрэх алта нэдиэлэлээх судаарыстыбаннай уонна муниципальнай тэрилтэлэргэ стажировканан түмүктэниэҕэ.
Тохсунньу 20 күнэ. Айсен Николаев Саха сирин Национальнай бибилэтиэкэтигэр сырытта. Ил Дархан олоҥхону толорууга искусственнай интеллегы үөрэтиигэ «Истиҥ» диэн ураты культурнай-технологическай бырайыагы саҕалаата, эһэтин – норуот ырыаһыта, олоҥхоһут Андрей Титович Титаров «Хардааччы Бэргэн» айымньытын ааҕан иһитиннэрдэ. «Истиҥ»бырайыак көмөтүнэн сахалыы тиэкистэр үрдүк хаачыстыбалаах истэр аудио буолан тахсыахтара. Маны сэргэ Ил Дархаҥҥа Саха сирин норуоттарын тылынан уонна култууратын нэһилиэстибэлэрин сыыппараҕа көһөрүү киинигэр искусственнай интеллекка олоҕурбут бырайыактары билиһиннэрдилэр. Национальнай бибилэтиэкэ дойдуга биир бастакынан итинник аныгы технологиялары туһаныыны үлэтигэр киллэрбитэ – каталогы оҥорууттан саҕалаан ааҕааччылары кытта үлэлээһиҥҥэ диэри. Арассыыйа бибилэтиэкэлэригэр ИИ-быһаарыы платформатын оператора буолан, билигин эксперимеҥҥэ дойду эрэгийиэннэрин 20 киин бибилэтиэкэлэрэ кытталлар. Итиэннэ Айсен Николаевка дойдуга сэттис уонна Уһук Илиҥҥэ соҕотох консервация киинигэр былыргы 17-с үйэтээҕи сэдэх кинигэни чөлүгэр түһэриини көрдөрдүлэр.
Тохсунньу 20 күнэ. Айсен Николаев ГТРК «Саха» телеканаалга «Быһа кэпсэтии» биэриитигэр ыйытыыларга хоруйдаата. Нам сэлиэнньэтигэр 450 миэстэлээх 2 №-дээх оскуола саҥа дьиэтин тутуута быйыл түмүктэниэҕин, бэлэмэ 70%-ны куоһарбытын туһунан кэпсээтэ. Ил Дархан мобильнай биригээдэлэр өрөспүүбүлүкэтээҕи кииннэрин бырайыага Уһук Илиҥҥэ уонна Арктикаҕа инники күөҥҥэ сылдьар бырайыак быһыытынан билиниллибитин бэлиэтээтэ. «Бу бырайыагы салгыы сайыннарыахпыт, кэнники үс сылга мобильнай быраастар 100 тыһ. кэриҥэ киһини көрдүлэр, бырайыагы атын эрэгийиэннэргэ туһанарга сүбэлииллэр», — диэн кини эттэ. Олунньуттан улуустарга Бырабыыталыстыба отчуота саҕаланарын, үгэс быһыытынан сирэй көрсүһүүлэр ыытыллыахтарын иһитиннэрдэ.
Тохсунньу 20 күнэ. Айсен Николаев «Бастакылар хамсааһыннара» түмсүү бырабылыанньатын бэрэссэдээтэлэ, Арассыыйа Дьоруойа Артур Орловы кытта көрсүһүүтүгэр 2025 сыл түмүктэрин уонна 2026 сылга былааннары ырыттылар. Өрөспүүбүлүкэ бу хамсааһыны сайыннарыыга дойдуга бастыҥнар ахсааннарыгар киирэрин, Саха сирин ыччата көхтөөҕүн, федеральнай бырайыактарга өрүү кытталларын бэлиэтээтилэр. Киин куоракка аһыллыбыт «Патриот» ыччат киинигэр араас хайысхаларынан үлэлииргэ усулуобуйа тэриллибитин туһунан этилиннэ. Хамсааһын эрэгийиэннээҕи салаата 6-тан 25 саастарыгар диэри 138 тыһ. тахса кыттааччылаах. Бастакы настаабынньыгынан Айсен Николаев буолар. Дойдуга барыта 21 тыһ. тахса настаабынньык баар.
Тохсунньу 21 күнэ. Айсен Николаев «Колмар» хампаанньа 2025 сылга үлэтин түмүктэрин уонна 2026 сыллааҕы былааннарын көрдө. Чох хостооһунун кээмэйэ 10,4 мөл. туоннаҕа тиийбит, атыыга 4,5 мөл. туонна тахсыбыт. Быйыл хампаанньа 13 мөл. тахса туоннаны хостуур уонна 6,5 мөл. туонна чох бородууксуйатын батарар былааннаах. «Колмар» хампаанньа эригийиэн социальнай-экэнэмиичэскэй сайдыытыгар 11,2 млрд солк. үбү киллэрбит. Хампаанньаҕа 6600-тэн тахса киһи үлэлиир. Ил Дархан аан дойдутааҕы чох ырыынагар уустук быһыы-майгы үөскээбитин үрдүнэн, өрөспүүбүлүкэҕэ 2025 сылга 52 мөл. туонна чох хостонон, историческай рекорд ситиһиллибитин, онуоха «Колмар» хампаанньа улахан кылаатын киллэрбитин бэлиэтээтэ.
Тохсунньу 21 күнэ. Айсен Николаев Дьокуускай аэропордун, «Полярнай авиалиниялар» уонна «Саха сирэ» авиахампаанньалар 2025 сылга үлэлэрин түмүктэрин уонна 2026 сыллааҕы былааннарын көрдө. Дьокуускай аэропорда, төһө да уустуктар баалларын үрдүнэн, үлэтэ улаханнык кэһиллибэтэҕин, кыһалҕалары мунньубат суолталааҕын, рейстэр ахсааннарын элбэтэр кыаҕы үөрэтэн көрөр туһунан Ил Дархан бэлиэтээтэ. «Полярнай авиалиниялар» хампаанньа көрдөрүүлэрэ инники сыллааҕар үрдээбиттэр, икки саҥа вертолеты атыыласпыттар. Эрэгийиэн баһылыга санитарнай рейстэри уонна субсидияланар маршруттары хаалларан туран, коммерческай рейстэргэ үлэни күүһүрдэргэ, көтүүлэр куттала суох буолалларын инники күөҥҥэ тутарга эттэ. АН-24 самолеттар пааркаларын солбуйарга этиилэри киллэрэргэ, туһааннаах министиэристибэлэри кытта иэс боппуруостарыгар быһаарыыны бэлэмнииргэ сорудахтаата. «Саха сирэ» авиахампаанньа сүрүннээн субсидияламмыт, социальнай хайысхаларынан уонна эрэгийиэн иһинээҕи көтүүлэри оҥорор. Анал байыаннай дьайыы байыастарын намыһах тарибынан уонна гуманитарнай таһаҕаһы таһар. Үүммүт сылга дьону уонна таһаҕаһы тиэйии кэээмэйин аччаппат, иэһи реструктуризациялыыр соруктар тураллар.
Тохсунньу 21 күнэ. Ил Дархан Арассыыйа устудьуоннарын күнүн иннинэ эрэгийиэн өрөспүүбүлүкэҕэ баар үрдүк үөрэҕин кыһаларыгар уонна дойду бастыҥ университеттарыгар сыаллаах бэлэмнэнии бырагыраамаларынан үөрэнэр, өрөспүүбүлүкэ биллэр судаарыстыбаннай уонна уопсастыбаннай деятеллэрин ааттарынан анал стипендиялары ылар устудьуоннары кытта көрүстэ. Айсен Николаев бу ыччат өрөспүүбүлүкэни инники кэккэҕэ илдьэр саҥа көлүөнэ лидердэрэ буолуохтарыгар эрэлин биллэрдэ уонна идэни баһылааһыны уопсастыбаннай олоххо көхтөөх кыттыыны кытта дьүөрэлиир улахан суолталааҕын бэлиэтээтэ. Бүгүн стипендиаттарынан дойду 16 бастыҥ үрдүк үөрэҕин кыһаларын устудьуоннара буолаллар: ааспыт сылга стипендияны 17 киһи, оттон быйыл 22 киһи ылла. 1995 сылтан билиҥҥэ диэри аахтахха, уопсайа 573 стипендиат баар буолла.
Тохсунньу 22 күнэ. Айсен Николаев өрөспүүбүлүкэ үөрэҕин уонна билимин үлэһиттэрин тохсунньутааҕы мунньахтарыгар кытынна. Саха сиригэр судаарыстыбаннай түмүктүүр аттестацияны ыытыы хаачыстыбатынан бастыҥ көрдөрүүлэри ситиспит үөрэх тэрилтэлэрин методическай уопуттарын киэҥник тарҕатар туһунан бэлиэтээтэ. Үөрэх сайдыытын уонна идэ таһымын үрдэтии институтун үөрэтэр киинин дистанционнай ньыманан эксээмэннэргэ бэлэмниир үлэтигэр туспа болҕомто ууруллуоҕа. Икки сыл иһигэр улуустартан 4 тыһ. тахса үөрэнээччини бэлэмнээбиттэрэ бырагыраамалар көдьүүстээхтэрин көрдөрдө. 2025 сылга эксээмэннэри ыытыы хаачыстыбата үрдээбит — өрөспүүбүлүкэ дойдуга 21-с миэстэни ылла. Каадыр боппуруостарын быһаарарга туһуламмыт «Ситим учуутала» бырайыак кыра комплектаах оскуолалары хабарын кэҥэтиэҕэ. Бырайыак ааспыт сыл балаҕан ыйыгар 12 оскуолаҕа саҕаламмыта, 7-9 кылаас үөрэнээччилэригэр физика, химия уонна биология биридимиэттэрин сыыппара технологияларын туһанан үөрэтэллэр. Айсен Николаев үөрэх эйгэтигэр ыытыллар уларыйыылар уопсай сыаллара – үөрэх өҥөтүн хаачыстыбатын үрдэтии, онон структураҕа сарбыйыы уонна ыстааты сааһылааһын үөрэх хаамыытыгар дьайыа суохтаахтаҕын, оскуолалары уонна оҕо уһуйааннарын сабыы туһунан буолбакка, сарбыйыы сүрүннээн оҕону үөрэтиини, иитиини кытта быһаччы сибээһэ суох административнай-салайар ыстаат суотугар, бастатан туран, улахан нэһилиэнньэлээх пууннарга барыахтааҕын эттэ. Анал байыаннай дьайыы кыттыылаахтарын үөрэх эйгэтигэр үлэҕэ ылыы тоҕоостооҕун, онуоха анаан кинилэри үөрэтиини, идэ таһымын үрдэтиини күүһүрдэргэ ыйда. Төрөөбүт тыллары үөрэтии кээмэйин уонна чаастарын оннунан хаалларыы үөрэҕи салайыы бары таһымыгар тутуһуллуохтааҕын эттэ. Өрөспүүбүлүкэ экэниэмикэтин тоҕоостоох каадырынан хааччыйар инниттэн орто үөрэххэ бүддьүөт миэстэтин элбэтэргэ Бырабыыталыстыбаҕа сорудах биэрдэ.
Тохсунньу 22 күнэ. Айсен Николаев Аммаҕа үлэлээтэ. Улуус киинигэр 2800 кв. м. иэннээх, симиэнэҕэ 200 киһини көрөр кыахтаах аныгы поликлиника аһылынна. Үчүгэй хааччыллыылаах кэбиниэттэр мэдиссиинэ аныгы стандартыгар эппиэттииллэр. Ил Дархан маннык тутуулар улахан куораттарга эрэ буолбакка, тыа сиригэр баар буолан эрэллэрэ кэрэхсэбиллээҕин, кэнники сылларга доруобуйа харыстабылыгар 100-тэн тахса эбийиэк аһыллыбытын бэлиэтээтэ. Үс мэндиэмэннээх дьиэҕэ дьахтар консультацията, улахан дьоҥҥо уонна оҕолорго регистратура, биэс куойкалаах күнүскү балыыһа, лаборатория, профилактика кэбиниэттэрэ, суһал көмө, исписэлиистэр кабинеттара бааллар. Эбийиэк «Уһун уонна көхтөөх олох» национальнай бырайыак чэрчитинэн тутулунна.
Итиэннэ Айсен Николаев мас-рестлинг спортивнай саалатыгар сылдьан, бу көрүҥҥэ өрөспүүбүлүкэтээҕи федерация бэрэсидьиэнэ, «Давидофф» сылгы хаһаайыстыбатын салайар Анатолий Баишевы уонна 2025 сыллааҕы Дыгын оонньууларын кыайыылааҕа, Манчаары оонньууларын абсолютнай чөмпүйүөнэ Борис Сдвижковы кытта көрүстэ. Саха сиригэр мас-рестлинг сайдыытын, успуорт көрүҥнэригэр бырайыактары өйөөһүнү, оҕолору уонна ыччаты физкултууранан уонна успуордунан дьарыктаныыга тардыыны дьүүллэстилэр. Быйыл мас-рестлинг федерацитая тэриллибитэ 30 сыллаах үбүлүөйүн бэлиэтиир. Олунньуга Дьокуускайга мас тардыһыыга өрөспүүбүлүкэ чемпионата буолуо. Итиэннэ араас континеннартан мадьынылар кыттыылаах норуоттар икки ардыларынааҕы бөдөҥ турниры ыытар бырайыагы көҕүлээбиттэрин Ил Дархан өйөөтө.
Бу күн Аммаҕа Айсен Николаев Айыына Кожурованы кытта көрүстэ. Амма Болугурүттэн төрүттээх блогеры тыа сирин олоҕун туһунан устубут видеоларын мөлүйүөнүнэн киһи көрөр. Кинини интернет ситимигэр «оҕо саас амбассадора» диэн ааттыыллар. Кыыс социальнай ситимнэргэ Саха сирин, Амма кэрэ айылҕатын, талааннаах дьону, интэриэһинэй чахчылары, сахалыы кылгас видеолары таһаарарын туһунан үллэһиннэ. Төрөөбүт тыл уонна сурук-бичик күнүн көрсө Айыына «ҺӨҔҮҤ» диэн челленджы саҕалаабыт. Эдэр блогер көҕүлээһинин Ил Дархан өйөөтө уонна маннык тэрээһиннэр саха тылын тарҕатыыга уонна куйаар ситимигэр өрөспүүбүлүкэ имиджын олохтуурга улахан көмөлөөхтөрүн эттэ.
Тохсунньу 22 күнэ. Ил Дархан Дьокуускайга VolgaBus (ВолгаБас) мааркалаах 48 саҥа оптуобус күлүүһүн «Сойуус Авто» тэрилтэ дириэктэрэ Андрей Косицкайга туттарда. Чугастааҕы сылларга өссө 100-тэн тахса маннык оптуобуһу атыылаһар былаан баарын эттэ. 2022 сылтан Дьокуускай куорат дьаһалтата уонна СӨ тырааныспарын уонна суол хаһаайыстыбатын министиэристибэтэ 174 оптуобуһу атыыласта.
Тохсунньу 23 күнэ. Өрөспүүбүлүкэ баһылыга Арассыыйа Бырабыыталыстыбатын вице-премьерэ – Бэрэсидьиэн Уһук Илиҥҥэ боломуочуйалаах бэрэстэбиитэлэ Юрий Трутнев салалтатынан бырабыыталыстыба хамыыһыйатын мунньаҕар кытынна. Манна доруобуйа харыстыбалын табыгастаах буолуутун уонна хаачыстыбатын үрдэтии боппуруоһун көрдүлэр.
Юрий Трутнев иһитиннэрбитинэн, Бэрэсидьиэн Уһук Илиҥҥэ көрбүт биир кэлим субсидиятын бырагырааматынан 2018 сылтан уокурукка 80 балыыһа тутуллубут, 50 ФАП аһыллыбыт, «Доруобуйа харыстабылын сайыннарыы» судаарыстыбаннай бырагырааманан 51 эбийиэк үлэҕэ киирбит. «Земскэй доктор» и «Земскэй фельдшер» бырагыраамаларынан эдэр быраастар тыа сиригэр үлэлии кэлэллэр. Ол эрээри син биир макро-эригийиэҥҥэ үөрэхтээх каадыр билигин да тиийбэт. Итиэннэ ыраах баар, суола суох нэһилиэнньэлээх пууннарга мэдициинэ көмөтүн ыларга уустук.
РФ доруобуйаҕа харыстабылын миниистирэ Михаил Мурашко бэлиэтээбитинэн, Уһук Илиҥҥэ анал миэрэлэр ылыллаллар. 2024 сылтан мэдиссиинэ булгуччулаах страховкатын субвенциятын ааҕарга мэдиссиинэ көмөтө табыгастаах буоларын коэффициена (1,5) киллэриллибитэ. Бу маны учуоттаан, 2026 сылга эбии 11,2 млрд солк. бэрилиннэ.
2030 сылга диэри уокурукка 11 перинатальнай киин, 7 дьахтар консультацията тутуллуо, маастар-былааннар чэрчилэринэн 10 эригийиэҥҥэ 56 эбийиэк саҥардыллыа. 2019 сылтан 1800 автотехниканан, 176 мобильнай комплексынан хааччыйыы барбыт. 2030 сылга диэри санитарнай авиацияны үбүлээһин кээмэйэ 31,8% диэри үрдүөхтээх. РФ Доруобуйатын харыстыбалын министиэристибэтэ Уһук Илин уокуругар мэдиссиинэ өҥөтүн хаачыстыбатын тупсарыыга саҥа миэрэлэри көҕүлүөҕэ.
Тохсунньу 24 күнэ. Айсен Николаев Уһук Илин эрэгийиэннэрин баһылыктарын кытта Юрий Трутнев 2025 сыл түмүктэрин таһаарар уонна 2026 сыл соруктарын туруорар тохсунньутааҕы мунньаҕар кыттыыны ылла.
Вице-премьер инвестицияны тардыыга үс бастыҥ эрэгийиэн кэккэтигэр Саха сирин ааттаата. Олорор дьиэни киллэриигэ, бырамыысалыннаска оҥорон таһаарыыга биһиги өрөспүүбүлүкэбитин икки бастыҥ ахсааҥҥа киллэрдэ. Юрий Трутнев Уһук Илин уокуругар киһи өлүүтүн ахсаанынан дойду орто кээмэйиттэн намыһах көрдөрүүлээх соҕотох эрэгийиэн буоларын аҕынна.
Ил Дархан мунньах кэнниттэн бэлиэтээбитинэн, 2025 сыл Саха сиригэр судургута суох ааста, ол эрээри сайдыы сүрүн хайысхаларыгар эрэгийиэн көрдөрүүтүнэн инники сылдьар. Эрэгийиэн валовай бородууктатынан, бырамыысалыннаска оҥорон таһаарыы уонна бүддьүөккэ бэйэ дохуотун кээмэйинэн Уһук Илиҥҥи уокурукка бастыҥ көрдөрүүлээхпит. 2025 сылга ВРП кээмэйэ 2,6 трлн солк. таҕыста, инвестиция 700 млрд солк. тэҥнэсэтэ, чоҕу уонна көмүһү хостооһун иннинээҕи сыллары куоһарда. Демографияҕа үүнүү бэлиэтэнэр, оҕо төрөөһүнүн коэффициенынан Саха сирэ дойдуга уон ахсаан иһигэр сылдьар. Социальнай эйгэҕэ уларыйыылар дьон күннээҕи олоҕор биллэрдик көстөллөр.
«Миэхэ сыыппаралар кэтэхтэригэр олохтоохтор нус-хас буолалларыгар сыһыаннаах чопчу уларыйыылар бааллара суолталаах. 2025 сылга өрөспүүбүлүкэҕэ 806 тыһ. кв. м. иэннээх саҥа олорор дьиэлэри киллэрдибит, оскуолалары, уһуйааннары, балыыһалары, успуорт эбийиэктэрин тутуу салҕанар, саахаланар дьиэлэртэн дьону көһөрөбүт. Мэдиссиинэ көмөтө табыгастаах буолан иһэр, дьон олорор сааһа уһаан иһэр, дойду ортоку көрдөрүүнү куоһарар уонна Уһук Илиҥҥэ саамай үрдүк», — диэн Айсен Николаев үллэстэр.
Субъектар биир тутаах сорук быһыытынан анал байыаннай дьайыыга, байыастарга уонна кинилэр дьиэ кэргэттэригэр көмөнү оҥороллор. Техниканан хааччыйыыга Саха сиригэр «Сокол» техниканы, «Тимир ат» матасыыкылы бырамыыласыннай кээмэйинэн оҥороллор.
Энергетикаҕа 2 гигаватт кыамталаах тэҥинэн хас да энергоэбийиэк тутуллар. Бу бырайыактар олоххо киирдэхтэринэ, эрэгийиэммит экэниэмикэтигэр көдьүүстээх буолуохтара. Маастар-былааннары Дьокуускайга, Нерюнгрига, Тикси- Найба хайысхаҕа киллэрэллэр.
Кэлэр өттүгэр сүрүн болҕомто дьиэ-уот коммунальнай хаһаайыстыбатыгар, олоҕу хааччыйар тиһик бигэтик үлэлээһинигэр, хоту таһаҕаһы тиэйиигэ, тарыып ноҕуруускатын биир таһымҥа тутууга ууруллуоҕа. Дойду Бырабыыталыстыбатын өйөбүлүнэн бу хайысхаларга үлэ өссө күүһүрүөҕэ.
Тохсунньу 25 күнэ. Айсен Николаев Арассыыйаҕа Устудьуоннар күннэринэн эҕэрдэлээтэ. Ааспыт сыл Саха сирин устудьуоннарыгар улахан ситиһиилэрдээх буолбутун уонна саҥа саҕахтары арыйарга кыаҕы биэрбитин бэлиэтээтэ. Култуура уонна ускуустуба Арктикатааҕы судаарыстыбаннай института федеральнай университет аатын сүгэр буолла. Бу үөрэх кыһата «Приоритет» бырагыраама үһүс бөлөҕөр киирдэ уонна сайдыыга туһуламмыт 100 мөл. кэриҥэ солк. ылыаҕа. Хотугулуу-Илиҥҥи федеральнай университет 17 устудьуона уонна магистрана дойду Бэрэсидьиэнин уонна Бырабыыталыстыбатын, онтон бастакы кууруһун 30 устудьуона адмирал Г.И. Невельскэй стипендиаттарынан буолбуттара. 2026 сылга аныгы үөрэх эйгэтин уонна инфраструктураны тэрийэр үлэ салгыы ыытыллыаҕа, ол иһигэр Дьокуускайга үрдүк үөрэхтэр кампустарын бырайыагын хамсатыыны киллэрэн туран. Итиэннэ Муусука үрдүкү оскуолатын саҥа куорпуһун — 150 миэстэлээх уопсайдаах, 240 оҕо үөрэнэригэр аналлаах үөрэх дьиэтин тутуу үлэтэ салҕанар.
Күндү Саха сирин олохтоохторо! Күммүт сыыйа уһаан, тулабыт сырдаан иһэрэ күүс эптин, санаабытын бөҕөргөттүн!
Ааптар: Афанасий Ноев
