25 От ыйа 25.07
  • 30°
  • $ 86,55
  • 94,38

Ахсынньы 14 күнэ. Чернобыль саахалын ликвидациятын кыттыылаахтарын чиэстиир күн - Бикипиэдьийэ

09:02, 14 декабря 2020
Текст:
Читайте нас на
Яндекс Новости
ЯДВ

Ядернай энергия историятыгар саамай улахан авария 1986 сыл муус устар 26 күнүгэр Украинаҕа (Ол бириэмэҕэ Украина ССРС састаабыгар баар этэ) Чернобыль куорат аттыгар баар атомнай электростанцияҕа буолбута. 

Радиация Сэбиэскэй Сойуус, Европа илин өттүгэр, Скандинавияҕа уонна Англияҕа дылы ардах быһыытынан тиийбит. Украина, Белоруссия уонна Россия улахан киэҥнээх сирдэрэ сутуллубуттара. 350 тыһыынча киһини сутуллубут сирдэртэн эвакуациялаабыттар. Cаахал ликвидациятыгар 600 тыһыынчаттан тахса киһи үлэлээбит. 

Бу авария советскай ядернай промышленноһа куттала суоҕун туһунан боппуруоһу таһаарбыт.


Ахсынньы 14 диэн Грегориан халандаарыгар сыл 348-с күнэ (ордук хонуктаах сылга 349-c күнэ). Сыл бүтүө 17 күн баар.

Бэлиэ күннэр:

Түбэлтэлэр:

  • 1766 — Ыраахтааҕы Екатерина II анал манифеһынан сокуоннары бэрээдэктииргэ уонна реформалары оҥорорго көмөлөһүөхтээх “Уложеннай хамыыһыйа” диэни тэрийбит. Бу хамыыһыйаҕа империя бары муннугуттан 600-тэн тахса дьокутаат киирбит. Кинилэри кытары Хара Бытык Маһары удьуора Софрон Сыранов дьокутаатынан талыллыбыта.
  • 1774 — Cекунд-майор Степан Шатилов Саха сирин бойобуодатынан анаммыт. Кини бу солоҕо 1778 сыллаахха дылы сулууспалаабыт.
  • 1900 — Квант механикатын төрөөбүт күнэ: ньиэмэс учуонайа Макс Планк хара эттик сандаардыытын сокуонун туһунан дакылаат аахпыт.
  • 1911 — Руаль Амундсен экспедицията аан маҥнайгыннан Соҕуруу полюска тиийбит.
  • 1939 — ССРС Финляндияҕа саба түспүтүн иһин Нациялар Лигаларыттан таһаарыллыбыт.
  • 1960 — ЮНЕСКО Үөрэҕирии эйгэтигэр дискриминацияны утары охсуһуу туһунан конвенцияны ылыммыт.
  • 1994 — Кытайга Янцзы өрүһүгэр аарыма улахан «Үс хапчаан» быһыты тутан саҕалаабыттар. «Үс хапчаан» аан дойду саамай ыарахан ыйааһыннаах тутуута буолар, массата 65,5 млн тонна кэриҥэ. Кини уу хаайар сирин толороору өрүс кытылыттан 1,3 млн киһи көһөрүллүбүтэ.
  • 2004 — Францияҕа биллиилээх кэрэ көстүүлээх күргэ, Мийо Виадуга, аһыллыбыт. Күргэ уһуна — 2 460 м, үрдүгэ — 341 м, 2016 сыллаахха диэри аан дойдуга саамай үрдүк этэ.

Төрөөбүттэр:

Өлбүттэр:

Следите за самым важным и интересным в Telegram-канале и WhatsApp-группе ЯСИА