23 От ыйа 23.07
  • 18°
  • $ 87,78
  • 95,76

Ыам ыйын 30 күнэ. Жанна д’Арк, Александр II, Макаар Хара бэлиэтэннилэр - Бикипиэдьийэ

09:01, 30 мая 2021
Текст:
Читайте нас на
Яндекс Новости
ЯДВ

Бикипиэдьийэ ыам ыйын 30 күнүнээҕи история чахчыларын арыйан көрдө. 1431 сыллаахха Руаҥҥа Жанна д’Аркы уматан өлөрбүттэр. 1876 сыллаахха Александр II ыраахтааҕы украиналыы тылынан айымньыны бэчээттиири, испэктээк туруорары, кэнсиэртиири, лиэксийэ ааҕары, кыраныысса таһыттан украиналыы кинигэ киллэрэри уонна начаалынай оскуолаҕа украиналыы үөрэтэри боппут. Оттон 1944 сыллаахха зенитнай артиллерияҕа сэриилэһэ сылдьар эпиһиэр Макаар Хара «Тиийдилэр эн ырыаҥ тыллара» хоһоонун хаһыакка бэчээттэтэ ыыппыт.


Бэлиэ күннэр

  •  Ангилья — Ангилья күнэ, 1967 сыллаахха Ангилья өрөбөлүүссүйэтэ саҕаламмыт
  •  Испания — Канаар арыыларын күнэ. 1983 сыллаахха бу күн Канаар арыыларын Түмэнин бастакы сиэссийэтэ саҕаламмыт.
  •  Тринидад уонна Тобаго — Ииндийэттэн кэлии күнэ. Бу күнү Кариб байҕал арыыларыгар, Фиджигэ уонна Маврикийгэ араас күҥҥэ Ииндийэттэн дьону үлэлэтэ аҕалбыттарын бэлиэтээри ылаллар.
  •  Пуэрто Рико — Лодка буолбут кыргыы сиэртибэлэрин күнэ. Лод аэропордугар (Израиль) 1972 сыллаахха буолбут теракка 18 пуэрториканец өлбүтэ
  •  Никарагуа — Ийэ күнэ
  •  Хорватия — Судаарыстыбаннас күнэ

Түбэлтэлэр

  • 1431 — Руаҥҥа Жанна д’Аркы уматан өлөрбүттэр.
  • 1510 — Мин династия ыраахтааҕыта Чжэндэ Кытайы баһылаан олорор кэмигэр буолбут өрө туруу баһылыгын Чжу Чжифань (Аньхуа принц диэн титуллааҕа, эмиэ Мин династияттан төрүттээҕэ) диэн киһини туппуттар. Мин династия Кытайы 1368 сылтан 1644 сыллаахха диэри салайбыта, хань омуктар тиһэх династиялара этэ.
  • 1631 — Франция бастакы хаһыата La Gazette тахсыбыт. Бу хаһыат Эуропаҕа бастакы аныгылыы көрүҥнээх хаһыатынан ааҕыллар.
  • 1876 — Александр II ыраахтааҕы украиналыы тылынан айымньыны бэчээттиири, испэктээк туруорары, кэнсиэртиири, лиэксийэ ааҕары, кыраныысса таһыттан украиналыы кинигэ киллэрэри уонна начаалынай оскуолаҕа украиналыы үөрэтэри боппут. Бу ыйаах Украина туспа дойду буолан барыытын бопсор соруктаах этэ.
  • 1896 — Нью-Йорк куоратыгар устуоруйаҕа бастакы массыына саахала буолбут. Массыына уонна бэлисипиэт харсыспыттарыгар бэлисипиэттээх киһи атаҕын тоһуппут.
  • 1927 сыллаахха Саха АССР Үрдүкү Сэбиэтин бөрөсүүдьүмүн уурааҕынан Эбээх бөһүөлэгэр кииннэнэн Орто Халымаҕа Иккис Хаҥалас нэһилиэгин олохтоох сэбиэтэ тэриллибитэ.
  • 1944 — зенитнай артиллерияҕа сэриилэһэ сылдьар эпиһиэр, саха суруйааччыта Макаар Хара «Тиийдилэр эн ырыаҥ тыллара» диэн Күннүк Уурастыырапка анаабыт хоһоонун «Кыым» хаһыакка ыыппыт.
  • 1950 — ВКП(б) Киин кэмитиэтэ кыра холкуостары бөдөҥөтөр туһунан уураах таһаарбыт.
  • 1953 — ССРС Туурсуйаттан сирдэри, холобур Карс куораты, былдьаһартан батыммыт.
  • 1959 — Улуу Британияҕа салгын олбохтоох суудуна бастакы холоон көрүүтүн ааспыт.

Төрөөбүттэр

  • 1815 — Санкт-Петербурга сахалар тылларын чинчийбит ньиэмэс төрүттээх учуонай Отто Бетлингк төрөөбүт. Арассыыйа императорын наукаҕа академиятын чилиэнэ, санскрит тылдьытын ааптара.
  • 1896 — Адам Скрябин (1938 с. өлб.) — саха бастакы мелодиһа, музыка диэйэтэлэ, хормейстер. Саха бастакы хуорун уонна хомус ансаамбылын тэрийбитин таһынан Саха национальнай ротатыгар духовой оркестр тэрийбитэ.
  • 1924 — Юрий Калашников (1992 өлб.) — Аҕа дойду Улуу сэриитин кыттыылааҕа, Албан аат уордьанын толору кавалера. Бу Оренбург уобалаһын Бугуруслан куоратыгар төрөөбүт киһи Ааллаах Үүҥҥэ оскуоланы бүтэрбитэ, ДьугдьуурЗолото тэрилтэҕэ үлэлии сылдьан сэриигэ барбыта. Сэрии кэнниттэн Төмтөөн оройуонугар Чульмаҥҥа милиисийэҕэ үлэлии сылдьыбыт.
  • 1937 — Владислав Шамшин, 1989—1990 сыллардаахха Саха АССР Миниистирдэрин Сэбиэтин бэрэссэдээтэлэ.
  • 1963 — Суоттуга Римма Жиркова — саха түөлбэ тылларын үөрэппит диалектолог учуонай, филология билимин хандьыдаата, хомусчут, Тыл бэлиитикэтин сэбиэтин эппиэттиир сэкиритээрэ.
  • 1963 — Игорь Фролов — Афганистааҥҥа сулууспалаабыт байыаннай лүөччүк, Саха сиригэр төрөөбүт нуучча суруйааччыта.
  • 1971 — Нээлэмнэйгэ Прасковья Прокопьева — дьүкээгир уос номоҕун чинчийэр учуонай, педагогика билимин хандьыдаата.

Өлбүттэр

  • 1431 — Жанна д’Арк, Англия бас билиитин утары охсуспут Франция национальнай дьоруойа.
Следите за самым важным и интересным в Telegram-канале и WhatsApp-группе ЯСИА