18 От ыйа 18.07
  • 20°
  • $ 88,09
  • 96,3

Суруйааччы Баһылай Тиитэби ахтан-санаан аастылар

15:30, 06 мая 2016
Читайте нас на
Яндекс Новости
ЯДВ

Ыам ыйын 5 күнүгэр А.Пушкин аатынан Национальнай библиотека Историческай саалатыгар суруналыыс, суруйааччы Баһылай Тиитэп төрөөбүтэ 75 сылыгар уонна   «Илгэни эргитээри этиҥнэр этэллэр» кинигэтин тула киэҥ кэпсэтии буолла.


Бу күн Баһылай Тиитэп талааныгар сүгүрүйээччилэр, бииргэ алтыспыт дьоно, литературоведтар муһуннулар. Көрсүһүүнү «Саха» радио ыытааччыта Майя Власьева, СӨ норуодунай артыыската Зоя Багынанова иилээн-саҕалаан ыыттылар.

Зоя Багынанова уончалаах сааһыттан алтыспыт, биир кылааска үөрэммит Баһылай Тиитэп суруйан хаалларбыт айымньыларынан иккис кинигэтин хомуйан оҥордо. Бу иннинэ суруйааччы төрөөбүтэ 65 сылын көрсө «Уоттаах чыычаахтар» кинигэни бэчээттэппитэ.

Уу сахалыы, хомоҕой тыллаах суруйааччы Баһылай Тиитэп «Сааскы тэлиилэр», «Таптал сэргэтэ», «Киһиэхэ төрөөбүт дойдута», «Хомурах туруйата», «Этиллибэтэх кырдьык» кинигэлэринэн ааҕааччыларга биллэр.

Соторутааҕыта П.Ойуунускай аатынан судаарыстыбаннай бириэмийэни ылбыт литературовед Варвара Окорокова хорсун суруналыыс Тиитэп кэнники сылларга психолог-суруйааччы быһыытынан арыллан испитин бэлиэтээтэ. Кини киһи олорор кэмин туһунан суруйуу историческай жанрдааҕар ыараханын, ону ол диэбэккэ Баһылай Тиитэп туруоруммут соругун бэйэтин айымньыларынан ситиспитин тоһоҕолоон эттэ.

Филологическай наука доктора, профессор Зоя Башарина «Уоттаах чыычаахтар» диэн сэһэни норуодунай поэт Сэмэн Руфов Чурапчы көһөрүүтүгэр анаммыт айымньылартан биир бастыҥнарынан сыаналаабытын санатта.

Анатолий Чомчоев Саха сиригэр ыксаллаах быһыы-майгы кэмитиэтигэр пресс-сулууспаны аан бастаан арыйбыттарын туһунан кэпсээтэ. Оччолорго пресс-сулууспа курдук саҥа хайысхаҕа салайааччынан Баһылай Тиитэби талан ылбыта эмиэ туспа кэпсээн. Бастатан туран, Баһылай Тиитэп сахалыы, нууччалыы суруйар талааннаах уонна хорсун суруналыыс буолара, суруналыыстар уонна суруйааччылар ортолоругар улахан аптарытыаттааҕа оруолу ылбыт.

СӨ Суруйааччыларын сойууһун бэрэссэдээтэлэ, норуодунай поэт Иван Мигалкин: «Василий Николаевич бастакы суруйууларбын хаһыатыгар бэчээттэппитэ. Кини кырдьыксыт уонна көнө киһи этэ. Итэҕэстэри чопчу этэрэ, санаатын тириэрдэрэ, ол иһин, үгүс салайааччы кинини кырыы хараҕынан көрөрө.   Омос көрдөххө, улахамсык диэхтэрин сөбө. Ол гынан баран, дууһатын арыйдаҕына, оҕолуу үөрүнньэҥэ, ырааһа», – диэн Уус-Алдан улууһун хаһыатыгар үлэлээн ааспыт кэмнэрин ахтан-санаан ааста.

Философскай наука доктора, профессор Виктор Михайлов: «… Хомойуох иһин, Баһылайбыт     кырамтата да көстүбэтэ, уҥуоҕа да суох, онон сир үрдүттэн симэлийэн хаалбатын наадатыгар туох эрэ бэлиэ хаалара буоллар.   Өтөх төҥүргэстээх дииллэринии, пааматынньык туруон наада, оччоҕо кэлэр көлүөнэ дьон киниэхэ сүгүрүйэн, махтанан ааһыахтара», – диэн туран, бу күн мустубут дьон этиилэрин өйөөтө. Ол эбэтэр бүгүн суруйааччыны ахта-саныы кэлбит дьон төрөөбүт дойдутугар Мэйик кулуубугар кини аатын иҥэрэргэ туруорсар сурукка илии баттаатылар.

Саха тыйаатырын артыыската Татьяна Легантьева, Ирина Михайлова ааптар айымньыларын аахтылар, Мария Николаева үөлээннээҕин оскуолатааҕы кэмнэрин ахтан-санаан ааста, Юрий Семенов, Валерия Алексеева ылбаҕай ырыаларын бэлэхтээтилэр.

Ирина Иннокентьевна уонна Баһылай Николаевич Тиитэптэр кыыстара Лира Васильевна Кулаковская-Титова бүгүн кини аҕатын истиҥник-иһирэхтик ахтан-санаан ааспыт дьоҥҥо махталын биллэрдэ.

«… Мин бэйэбин дьоллоох киһинэн сананным. Тоҕо диэтэххэ, күн бүгүҥҥэ диэри мин аҕам айымньыларын өйдүү-саныы сылдьар эбиккит. Аҕам тыыннааҕа буоллар, хайаан да «мин дьоллоохпун» диэн этиэ этэ…», – диэн кинигэни таһаарбыт уонна бүгүҥҥү түмсүүнү көҕүлээбит Зоя Петровна Багынановаҕа сибэкки дьөрбөтүн туттарда.

Саха суруйааччыларын үйэтитэргэ сыралаһан үлэлии сылдьар Зоя Багынановаҕа: «Зоя Петровна артыыс эйгэтинэн эрэ муҥурдаммакка, саха литературатын   сөбүлүүрэ бэрт буолан, бэйэтэ литературовед буола сылдьар», «Зоя Петровна норуодунай артыыска буолбатаҕа, тыйаатырга чаҕылхай уобарастары айбатаҕа да эбитэ буоллар, үйэлээх суруйууларынан, кинигэлэринэн дьонун-сэргэтин тапталын ылыа этэ», – диэн махтал тыллара этиллибиттэрэ ылбычча буолбатах. Ону аҥардас бу бүгүҥҥү көрсүһүү да туоһулуур.

Следите за самым важным и интересным в Telegram-канале и WhatsApp-группе ЯСИА
Тутаах тыллар