Ил Дархан Айсен Николаев ыйааҕынан саҥа үүммүт 2026 сыл Саха Өрөспүүбүлүкэтигэр Култуура сылынан биллэрилиннэ. Бу бырайыак сүрүн сыала — элбэх тэрээһиннэри эрэ ыытыы буолбакка, үйэлээх баайы харыстыырга уонна Саха сирин дьонун култууратын өрө тардыы, эдэр көлүөнэни култуураҕа сыһыарыы.
Култуура сыла төрүт олохтоох дьоҥҥо туох суолталааҕын, култуураҕа сыһыаннаах дьонтон култуура туһунан ис көрүүлэрин СИА ыйытта.
Аҕыйах ахсааннаах норуоттар тыйаатырдарын артыыската уонна «Маска» үҥкүү устуудьуйатын салайааччыта, Катерина Захарова: «Мин санаабар, култуура сылыгар төһө даҕаны араас норуоттар уонна култууралар элбэхтэрин үрдүнэн биһиги өрөспүүбүлүкэбит биир ситим буолуохтаах. Дьон духуобунай сыаннастарынан сырдатыахтаах уонна биһиги ускуустубабытынан барытын байытыахтаах».
Ону таһынан быйыл култуура сылын кытта тэҥҥэ «Маска» үҥкүү устуудьуйата 10 сылын туолар. Ол иһин былааҥҥа аан дойдутааҕы бэстибээллэргэ сылдьыы, отчуоттуур уонна үбүлүөйдээх кэнсиэрдэри туруоруу, өрөспүүбүлүкэ уонна куорат тэрээһиннэригэр кыттыы киирэллэр. «Хотугу норуоттар тыйаатырдара (КМНС) үлэтэ өссө улахан эппиэтинэстээх. Бары тэрээһиннэр уонна испэктээктэр култуура сылыгар ананаллар», — диэтэ Катерина Захарова.
Эдэр кэскиллээх А.Д.Макарова аатынан култуура уонна ускуустуба кыһатын устудьуона Виталий Гоголев бэйэтин санаатын үллэһиннэ. Быйылгы 2026 сыл култуура сылынан биллэриллибитинэн устудьуоннарга эмиэ биир улахан тэрээһин буолар. Араас таһымнаах тэрээһиннэргэ кыттыыны ылыахтаахтар. Туймаада ыһыаҕар уонна Олоҥхо ыһыаҕар үлэлэһиэхтээхтэр. «Мин бу култуура эйгэтигэр киирэммин, арыллыбыт курдук буоллум. Биһиэхэ устудьуоннарга олус эппиэтинэстээх сылбыт буолар. Култуураҕа сыһыаннаах дьоҥҥо улахан эҕэрдэ уонна бу сыл барыбытыгар таһаарыылаахтык аастын» — диэтэ кини.
Чурапчы улууһун «Айылгы» оройуоннааҕы норуот айымньытын дьиэтин дириэктэрэ Розалия Игнатьева: «Дириэктэр буоларым быһыытынан, бу култуура сыла тосту ураты буолуо диэн эрэллээхпин. Хас биирдии Саха сирин олохтооҕор, өрөспүүбүлүкэ сайдыытыгар болҕомто ууруллуоҕа диэн саныыбын».
2026 сыл Саха сирин култууратын, култуурнай нэһилиэстибэтин атын киэпкэ таһааран, саҥа идеялары олоххо киллэрэр кэм. Билиҥҥи көрөөччү үчүгэй усулуобуйаны ирдиир, ол иһин култуура кииннэрин тупсарарга саҥа хаачыстыбаннай кэм кэллэ. Сыыппара үйэтэ үүнүүтүгэр култуура дьоно биир улахан сыаллара-соруктара көлүөнэттэн-көлүөнэҕэ саха тыынын, саха нэһилиэстибэтин тириэрдиэхтээхтэр. «Мин кимминий?» — дэнэр ыччат бу сылга саха култууратын, өбүгэлэрин, үгэстэрин чэпчэкитик ылынар кэмэ буолуоҕа.
«Култуура үлэһиттэригэр, профессионалларга өссө эбии үөрэҕириилэр, бырагыраамалар баар буолуохтара диэн баҕа санаалаахпын. Оннук аан дойдуну уонна эрэгийиэн таһымнаах аренаны кытта уопут атастаһыы баар буолуохтаах дии саныыбын. Тоҕо диэтэр, саха култуурата олус ураты айылҕалаах, ону аан дойду таһымыгар кэпсиир улахан суолталаах буолуо этэ» — Розалия Игнатьева салгыы этэр.
Сыл түмүгэр араас тэрээһин ыытааһына эрэ буолбакка, саха култууратын саҥа хайысхаттан көрүү буолуо диэн эттилэр тустаахтар. Онон бу сылы саха историятыгар дьоһуннаахтык киллэрэргэ, өйдөнөн хаалар туһугар кыһаллыахтара.
Култуура сыла — бу Саха сирин култууратын сайдыытыгар аан дойдутааҕы суолтаны биэрэр, ол иһин эдэр үлэһиттэр, тэрилтэ үлэһиттэрэ уонна артыыстар хамсааһыннара сыл тухары күүскэ ыытыллыахтаах.
Ааптар: Алина Диодорова
