18 От ыйа 18.07
  • 18°
  • $ 88,09
  • 96,3

Олунньу 16 күнэ. 1957 сыллаахха «За спасение утопающих» мэтээл олохтоммут - Бикипиэдьийэ

09:01, 16 февраля 2022
Текст:
Читайте нас на
Яндекс Новости
ЯДВ

Бэлиэ күннэр

  •  Хотугу Кэриэйэ — Чаҕылыйар сулус күнэ (Ким Чен Ир төрөөбүт күнэ)
  •  Литва — Судаарыстыбаннас сөргүтүллүүтүн күнэ (Арассыыйаттан уонна Германияттан 1918 сыллаахха)
  •  Аляска (АХШ) — Елизабет Ператрович күнэ. Елизабет Ператрович (1911-1958, төрүүрүгэр Ḵaax̲gal.aat, тлинкииттии «бэйэтэ бэйэтин сууланар»), быраап иһин туруулаһаачччы, Аляска төрүт олохтоохторун аатыттан тэҥ быраап иһин охсуспута. Кини туруорсуутунан Аляскаҕа бу күн 1945 сыллаахха Дискриминацияны утары охсуһуу сокуона ылыныллыбыта. 1988 сыллаахтан бэлиэтэнэр

Түбэлтэлэр

  • 1249 — Франция хоруола Людовик IX Андре де Лонжюмо диэн доминикаан манааҕа салайааччылаах посольствоны Монгуол импиэрийэтин баһылыгар Гуйук Хааҥҥа ыыппыт. Лонжюмо биир сыл устата айаннаан тиийиэр диэри Гуйук Хаан өлөн хаалбыт, саҥа хаан талыллыар диэри судаарыстыбаны салайан олорбут хаан ойоҕо Огул Хаймыс хоруол баай бэлэхтэрин бас бэринии бэлиэтин быһыытынан туппут, хоруй суругар хоруолу бэйэтин оччо ахсарбаттыы ахтыбыт.
  • 1270 — Литва Улуу княжествотын сэриитэ Ливон уордьанын сэриитин Каруза аттынааҕы кыргыһыыга үлтүрүппүт.
  • 1722 — Бүөтүр I «Бүрүстүөл нэһилиэстибэтин туһунан ыйаахха» илии баттаабыт. Импэрээтэр оннугар хаалааччыны бэйэтэ талар буолбут. Бу ыйаахтан сылтаан XVIII үйэ Арассыыйаҕа дыбарыас перевороттарын үйэтэ буолбута.
  • 1854 — Казахстаҥҥа Жетысу (каз. Сэттэ уу, Семиречье) сиригэр Верный диэн кириэппэс олохтоммут. Билигин — Алматы.
  • 1916 — генерал Юденич Кавказтааҕы аармыйата Туурсуйа 3-с аармыйатын урусхаллаабыт, хааннаах кыргыһыы түмүгэр Эрзурум кириэппэһи ылбыт.
  • 1918 — Литва Арассыыйаттан уонна Германияттан тутулуга суоҕун биллэрбит.
  • 1937 — Америкаҕа Уоллес Х. Карозерс нейлоҥҥа патент ылбыт.
  • 1943 — Харьков куорат ниэмэс сэриилэриттэн босхоломмут. Ол эрэн кулун тутарга ниэмэстэр утары кимэн киирэн Харьковы төттөрү ылбыттара.
  • 1945 — Аляскаҕа тэҥ быраап туһунан сокуон олоххо киирбит. Бу АХШ-ка ылыныллыбыт дискриминацияны утары бастакы сокуон.
  • 1957 — ССРС-ка «За спасение утопающих» мэтээл олохтоммут.
  • 1976 — ССРС-ка Каматааҕы массыына собуотун конвейерыттан бастакы КАМАЗ массыына оҥоһуллан тахсыбыт.
  • 1992 — Экэниэмикэҕэ бииргэ үлэ тэрилтэтин (нууч. ОЭС) мунньаҕар Тегераҥҥа ОЭС чилиэннэринэн Азербайджан, Узбекистан, Туркменистан, Кыргыстаан уонна Таджикистан буолбуттар.
  • 2005 — Арассыыйа ратификациялаабытын кэнниттэн Киото боротокуола олоххо киирбит. Бу сайдыылаах уонна сайдан эрэр экономикалаах дойдулар парниковай эффеги оҥорор гаастары таһаарыыны кыччаталларын эбэтэр улаатыннарбаттарын мэктиэлиир докумуон.
  • 2005 — Бүлүү улууһун дьаралыга бигэргэммит.

Төрөөбүттэр

  • 1831 — Николай Лесков (1895 өлб.), нуучча тылын сыыһырдар киирии тыллар утары охсуспут биллиилээх нуучча суруйааччыта. «Левша» туһунан айымньы ааптара.
  • 1941 — Ким Чен Ир — 1994—2011 сылларга Хотугу Кэриэйэ басхана.

Өлбүттэр

  • 1871 — Шамиль Имам (1797 төр.), Хапхаас олохтоох омуктарын баһылыга, Хотугу Хапхаас имамаатын салайааччыта.
Следите за самым важным и интересным в Telegram-канале и WhatsApp-группе ЯСИА