Оҕолорго, дьиэ кэргэҥҥэ анаммыт «Мэхээлэчээн булчут» киинэ кулун тутар 19 күнүттэн киэҥ экрааҥҥа көстүөҕэ. Бу киинэни үс сыл устата устубуттар. Саха киинэтигэр аан бастаан кыыллары саҥардыбыт киинэ буолар. Дьэ, хайдах эбитий, суруйда Саха сирэ саайт.
Киинэ иннинэ артыыстары, устууга үлэлээбит дьону барыларын сыанаҕа ыҥырдылар. Режиссер Александр Лукин устар бөлөҕүн билиһиннэрдэ. Оператордара, бэл, Москваттан кэлбит эбит. Ол да иһин, устуута оһуобай. Ону тэҥэ, көмпүүтэр графикатын хото туттубуттар. Буолумуна, кыыллары санааҥ хоту тутуннарар, саҥардар чэпчэки буолбатах. Устар бөлөх бу сыалын-соругун толорбут. Графикатын эмиэ саха уолаттара — «Среда» устуудьуйа үлэһиттэрэ балтараа сылы быһа күнүстэри-түүннэри оҥорбуттар.
Ону ааһан, кыылларын саҥалара олус күлүүлээх. Кыыллары эмиэ оҕолор саҥардар буоланнар, олус ис-киирбэх, оҕолорго чугас. Бу көрдөрүүгэ элбэх оҕо кэлбит этэ, тэҥҥэ күлэ-сала олордулар. Киинэ сюжета оҕону сылаппат, биир тэтиминэн сайдан иһэр. Уонна, биллэн турар, оҕолор оонньообуттара эмиэ олус истиҥ, табыллыбыт.
Сүрүн дьоруойу Мишутканы Дамир Дьяконов олус бэркэ оонньоото. Сөҕөрө-махтайара, кыыһыран болтойоро, чачыгыраччы күлэрэ — барыта сирэйигэр суруллар, киһи итэҕэйэр. Бэйэтэ аниме оҕотун курдук.
Дамир Нам улууһун Искра бөһүөлэгэр олорор. 4 кылаастаах оскуолаларыгар 10 эрэ оҕо үөрэнэр үһү. Кини үс сааһыттан дьиэ кыылларын көрөр-харайар, оттуур-мастыыр, сир астыыр, ынаҕы ыыр, сылгылары аһатар. Онон тыа сирин дьоллоох оҕото. Бэрт сытыы-хотуу уолчаан. Ханнык кыыллары иитэрин кэпсээтэ. Киинэҕэ уһуллубут Сэргэх диэн ыт оҕото кини дьонугар иитиллэн, булчут, киисчит ыт буола сылдьар. Дамир аныгы оҕолорго, бэйэтин саастыылаахтарыгар холобур буолуон сөп эбит.
— Киинэбит саҕаланаары турар, өйүүн киинэ тыйаатырдарыгар көстөр, онон долгуйабыт. Биһиги бэҕэһээ көрбүппүт, үчүгэй этэ. Эһиги эмиэ дуоһуйуоххут диэн эрэнэбин, — диэн кини эттэ.
Оттон режиссер Александр Лукин «Дамиры тэлэбиидэнньэ биэриитигэр таба көрбүтүм. Кинини кастина суох тута талбытым» диэн эттэ. Режиссер кыраҕы хараҕа олус бэркэ талбыт эбит.
Маны тэҥэ, «Мэхээлэчээн» тыыннаах эһэни аан бастаан миинньибит артыыстаах киинэ быһыытынан устуоруйаҕа хаалыаҕа. Эһэни Москваҕа баран устубуттар. Артыыс Федот Львов, буоларын курдук, итэҕэтиилээхтик оонньуур.
Арина Володина, Москваттан кэлбит оператор:
— Киинэбит тахсарын өр да кэтэстибит. Көрөөччү сөпкө сыаналыа диэн эрэнэбит. Ордук кырачаан көрөөччүлэрбит сөбүлүүллэрэ наада, биһиги олус-олус кыһаллыбыппыт, — диэн эттэ.
Бу киинэ оҕону иитэр-үөрэтэр суолтата эмиэ арыллыбыт. Чахчы, билигин кыра оҕолорбут төлөпүөҥҥэ, көмпүүтэргэ хатанан олороллор, таһырдьа тахсан оонньообот да буоллулар. Эгэ, ойуурга сылдьыахтара, кумаарга сиэтэ-сиэтэ бултуохтара, балыктыахтара дуо? Төрөппүттэр да аһыммыта буолан, дьиэттэн таһаарбаттар, ол гынан, оҕо ылынар, сайдар кэмин мүлчү тутан кэбиһэллэр.
«Мэхээлэчээн булчут» киинэни төрөппүттэр эмиэ көрүөхтэрин наада. Эбэлэргэ-эһэлэргэ эмиэ сыһыаннаах. Бэйэлэрэ оҕо саастарыгар түһэн ылыахтарын сөп. Бу киинэ киһи уонна айылҕа ситимин, төрүт үгэстэр, дьиэ кэргэҥҥэ оҕону иитии, сахалыы саҥарыы суолтатын, доҕордоһуу уонна истиҥ сыһыан, киһитийии туһунан кэпсэнэр. Бүппүтүн кэннэ, сырдык санааны хаалларар, киһини үөрдэр-көтүтэр, үтүө санаа, кырдьык кыайарыгар эрэли үөскэтэр. Онон дьиэ кэргэнинэн тиийэн көрөр, бэртээхэй киинэ уһуллубут.
«Мэхээлэчээн булчут» киинэни мин астынным. Мин эрэ буолуом дуо, илдьэ барбыт оҕолорум — сиэн бырааттаах балтым сөбүлээтилэр, аралдьыйбакка көрдүлэр. Аныгы оҕо омук дьэрэкээн киинэтинэн хатаҕаламмыт буолан, кинини сөхтөрөр, сөбүлэтэр уустук ээ. Сценарист Надежда Ильина уонна режиссер Александр Лукин бу сыалларын ситиспиттэр. Былыргы уонна аныгы олоҕу хайдах эрэ ситимнээн, киллэрэн биэрбиттэр.
Киинэни уһуларга «Сахабэчээт» тэрилтэ «УлусМедиа» таһаарыыта көҕүлээбит. Мин сабаҕалыырбынан, «Мэхээлэчээн булчут» киинэ сотору кэминэн саамай элбэх үбү-харчыны хомуйуоҕа. Өссө биир бэртээхэй саха киинэтэ тахсыбытынан эҕэрдэ!
This post was published on 18.03.2026 12:06 12:06