18 Тохсунньу 18.01
  • -48°
  • $ 73,82
  • 83,32

Өймөкөөҥҥө халаан содулуттан төһө ночоот тахсыбытын ааҕаллар

10:17, 08 сентября 2016
Текст:

Быйыл сайын хоту улуустарга аһара ардаабытын түмүгэр, Индигир өрүс халааннаан Өймөкөөн сэлиэнньэтин, Сордоҥноох нэһилиэгин уу ылан, ыксаллаах быһыы-майгы биллэриллибитэ.


Уус-Ньара бөһүөлэгиттэн Өймөкөөн улууһун дьаһалтатын хапытаалынай өрөмүөҥҥэ отделын исписэлииһэ Борис Скрыбыкинныын массыынанан турунан, Томторго тиийэн хонон, сарсыҥҥытыгар   45 км ыраах сири, суола-ииһэ мөлтөх буолан, Өймөкөөҥҥө үс чаас кэриҥэ айаннаан тиийдибит.   Дохсун уу кэлэн ааспыта киһи хараҕар тута быраҕыллар.   Сэлиэнньэ намыһах сиригэр-уотугар хаалбыт ууну носуоһунан оботторо сылдьаллар. Тустаах исписэлиистэр хоромньу тахсыбытын көрөн бүттүлэр.

Өймөкөөн сэлиэнньэтин аттыгар Хара Тумул (120 нэһилиэнньэлээх) уонна Биэрэк Үрдэ (180-ча нэһилиэнньэлээх) диэн дьоҕус учаастактар бааллар. Онон сэлиэнньэттэн 3 км ыраах сытар Хара Тумулга   Индигир өрүс боротуохатыттан тахсар дьоҕус үрэххэ баар 14 м уһуннаах, 5 м кэтиттээх былырыын тупсаран оҥоруу чэрчитинэн 200 тыһ. солк. тутуллубут саҥа муостаны дохсун сүүрүктээх халаан уута оннуттан хоҥнорон ылан, 50-60 м ыраах сиргэ аҕалан бырахпыт. Бу муостаны Хара Тумул олохтоохторо туһаналларын сэргэ, Өймөкөөҥҥө уу баһар массыына сылдьар эбит. Сайыны быһа ардаан сүгүн оттоппотох, ол иһин күһүҥҥү   үтүө күннэри былдьаһа үгүс ыал оттуу сылдьар. Түннүктэрин араамата ылыллыбыт ыалга тиийбитим, эбэлэрэ Екатерина Трифонова баар буолан биэрдэ.

-Уу биһигини атырдьах ыйын 23 күнүн сарсыардатыгар ылбыта. Ити күн сарсыарда 5 чааска турбутум, уу тиэргэн иһигэр киирбит этэ. Утуйа сытар дьоммун уһугуннартаан, малбытын-салбытын өрө тардар түбүгэр түспүппүт, – диэн кэпсиир Екатерина Афанасьевна, – уу эбиллэн-эбиллэн, тэлгэһэ иһигэр турар баанньыгы, хотону, ампаары ылбыта уонна   оҕуруот сирин барытын үрдүнэн охсубута, дьиэ муостатын сабар гына киллэрбитэ. Көрөрүҥ курдук, түннүгү аһан, муостаны сорох сиринэн көтүрэн куурда сатыы сылдьабыт. Күҥҥэ хаста да оһох оттобут. Хата, үчүгэй күннэр тураннар эр дьоммут оттуу сылдьаллар. Төрдүс отторун бүгүн чөкөтүөхтэрэ, сарсын – бэһистэрин.   Оттоон кэллилэр даҕаны,   муостаны барытын көтүрэн салгыҥҥа оҕустаран куурдуннахпытына эрэ, кыһыны көрсөр кыахтаахпыт. Сарсыарда сиигэ сүрдээх буолар. Ууга барбыт хортуоппуйу тута хостоон, эмиэ куурда сылдьабыт.

Өймөкөөн улууһун баһылыга Михаил Захаров:

– Халаан уута тахса сылдьыбытын түмүгэр, Өймөкөөҥҥө, Төрүккэ, Сордоҥнооххо уонна Томторго тыа хаһаайыстыбатын хайысхатыгар, быһа барыллаан ааҕыынан, 3 мөл. 200 тыһ. солк ночоот тахсыбыт буоллаҕына, 1 мөл. 110 тыһ. солк.   сүөһү аһылыга ууга былдьаммыт. Бүгүн төһө суумалаах ороскуот тахсыбытыгар анал акт оҥоһуллан, Тыа хаһаайыстыбатын уонна ас-үөл министиэристибэтигэр бэрилиннэ. «Өймөкөөн улууһа» МТ дьаһалтатыгар   суһал ыстаап быһаарыытынан, эбии 200 т хаһаас пуонданы тэрийэр сыалтан, анал биригээдэлэри ыраах оттото ыыттыбыт. Кыстыкка төһө от, эбии аһылык наадатын быһаара сылдьабыт. Балаҕан ыйын аһарбакка, Сунтаартан 20 т туус аҕалтарыахпыт. Итини тэҥэ, кыстыгы этэҥҥэ туоруур сыалтан 100 т сиилэс, 65 т уотурба, 50 т эбиэс атыылаһарга дуогабар түһэристибит. Балары тиэйиигэ ороскуотун сороҕун   тустаах министиэристибэ уйунарыгар кэпсэтии ыытабыт.

0
0
18 января 18.01
  • -48°
  • $ 73,82
  • 83,32