Дьааҥы ситэ чинчиллибэтэх фольклора Арассыыйа киэҥ туонатыгар таҕыста

Санкт-Петербурга «Традиции народов Якутии» I регионнар икки ардыларынааҕы бэстибээл киэҥ далааһыннаахтык буолан ааста. Тэрээһиҥҥэ 400 кэриҥэ киһи ыраахтан-чугастан кэлэн кытынна.

Сахабыт сирин араас улуустарыттан — Тааттаттан, Уус Алдантан, Чурапчыттан, Намтан, Хаҥаластан, Дьааҥыттан, Муоматтан, Бүлүүттэн, ону таһынан Санкт-Петербургтан, Ленинградскай уобаластан, Архангельскай уобаластан, Чукотка кыраайыттан, Францияттан уонна да атын регионнартан айар талааннаахтар бэйэлэрин билиһиннэрдилэр, баай уопуттарын кытта үллэһиннилэр.

Тэрээһин биир сүрүн хайысхатынан фольклор куонкуруһа буолла. 200-тэн тахса кыттааччыттан Үөһээ Дьааҥы улууһуттан кэлбит Саргылана Семеновна Слепцова саала иһигэр толору мустубут көрөөччүлэргэ ураты айымньылары толордо.

Сартаҥтан төрүттээх, билигин улуустааҕы кииннэммит бибилэтиэкэҕэ үлэлиир Саргылана Слепцова сахаҕа киэҥник тарҕамматах таҥалай ырыанан кытынна. Кини эһээтэ Гаврил Иннокентьевич Слепцов — Хаһаах Хабырылла «Тураҕас чыычаах туйаарбыта» таҥалай ырыатын уонна Варвара Эверстова суруйбут «Оҕус» үгэтин иһитиннэрдэ.

Ыраахтан кэлбит ыалдьыт Сартаҥ нэһилиэгэр уутуйан хаалбыт фольклор жанрдарын — таҥалай, куолай, мурун ырыаларын сөргүтэн, киэҥ араҥаҕа тарҕата сылдьарын биллэрдэ. Кини бу хайысханы Мария Слепцова — Кустуй Маарыйа, Мария Новгородова, Варвара Эверстова курдук Дьааҥы фольклорун тута сылдьыбыт дьонтон үөрэнэн, кинилэр ньымаларын туттан, салҕаан толорор буолбутун эттэ.

Итини таһынан эһээтэ Хаһаах Хабырылла «Ньургун Боотур», «Кулун Куллурустуур» «Күн Эрилиэс бухатыыр» олоҥхолордооҕун киэн тутта кэпсээтэ. Ол гынан баран Гаврил Иннокентьевич «Күн Эрилиэс бухатыыр» олоҥхотун толору суруйбакка күн сириттэн күрэммит эбит. Ону сиэн кыыһа уус тыла тиийэринэн, ситэрэн-хоторон салҕаабыт. Түмүккэ бу олоҥхо 2016 сыллаахха толору суруллан, күн сирин көрбүт.

Саха сиригэр киэҥник тарҕамматах уонна ситэ чинчиллибэтэх жанрдары үйэтитэр инниттэн Саргылана Семеновна бибилэтиэкэ иһинэн «Алтан чааҕыр» үгэ ааҕар түмсүүнү салайарын туһунан кэпсээтэ. Кини бэлиэтээбитинэн, өрөспүүбүлүкэҕэ тойук, хомус, чабырҕах түмсүүлэрэ күүстээхтик сайдыбыт эбит буоллахтарына, үгэ ааҕар дьон аҕыйах.

Онон таҥалай ырыаларын сэргэ үгэ жанра сайдарыгар үлэлэһэрин эттэ. Маныаха биир дойдулааҕа, саха тылын учуутала Петр Егорович Слепцов үгэтин хомуурунньуктарын айар үлэтигэр туттарын бэлиэтээтэ.

Саргылана Семеновна Санкт-Петербурга икки улахан бэстибээлгэ кыттан үрдүк ситиһиилэннэ. Норуоттар икки ардыларынааҕы «Фолк-Звезда» толорор искусство Бириэмийэтигэр I истиэпэннээх Лауреат буолла. Ону таһынан «Традиции народов Якутии» I регионнар икки ардыларынааҕы бэстибээлгэ Гран-при хаһаайкатынан ааттанна.

Онон Дьааҥы улууһун фольклорун тарҕатааччы сүҥкэн суолталаах айымньылаах үлэтэ сыаналаныан сыаналанна. Киниэхэ айар үлэтэ салгыы сайдарыгар, өйөбүл ыларыгар уонна Дьааҥы ырыата, тыла-өһө, олоҥхото үүнэ-чэчирии турарыгар баҕарабын.

Анфиса Слепцова,

РФ суруналыыстарын Сойууһун чилиэнэ,

Санкт-Петербург к.