Бүгүн Е.А.Борисов архыып-бибилэтиэкэтигэр «Хорсунун иһин» уордьан кавалера, «Бойобуой туйгуннарын иһин», «Бойобуой сомоҕолоһууну бөҕөргөтүү иһин», «Анал байыаннай дьайыы кыттыылааҕар», «Байыаннай килбиэнин иһин» уо.д.а мэтээллэрдээх биир дойдулаахпыт Иннокентий Барашковка анаммыт «Хоһуун буойун» кинигэ сүрэхтэннэ. Чурапчы улууһун баһылыга Степан Саргыдаев уонна СӨ Ыччат дьыалаларын уонна социальнай коммуникация миниистирэ Петр Шамаев кинигэ сүрэхтэниитигэр сылдьан, Иннокентийы ахтан-санаан аастылар, кини ийэтигэр Анна Дмитриевнаҕа, дьиэ кэргэнигэр истиҥ тылларын анаатылар. Байыаннай дьайыыга олохторун толук уурбут уолаттарбытын бу курдук үйэтитэр наадалааҕын бэлиэтээтилэр.
Маны тэҥэ «Арыылаах нэһилиэгэ» тыа сирин түөлбэтин баһылыга Антон Янцен, киин бибилэтиэкэ аатыттан Вера Платонова, «Чурапчы» литературнай айар түмсүү кыттыылаахтара, «Чурапчы нэһилиэгэ» тыа сирин түөлбэтин исписэлииһэ Мария Матвеева, улуус бочуоттаах олохтооҕо Семен Никитин, «Бастакылар хамсааһыннарын» Чурапчытааҕы салаатын куратора Любовь Макарова, Арыылаах нэһилиэгин олохтоохторо, Иннокентий Иванович бииргэ алтыһан ааспыт дьоно-сэргэтэ, бойобуой дьайыы бэтэрээннэрэ, билиҥҥи анал байыаннай дьайыы кыттыылаахтара, «Санаа күүһэ» түмсүү бэрэстэбиитэллэрэ бука бары «Хоһуун буойун Иннокентий Барашков» кинигэ ааптарыгар, Иннокентий ийэтигэр Анна Дмитриевнаҕа, кэргэнигэр Сахалена Валериевнаҕа махталларын биллэрдилэр, Иннокентий Барашковы ахтан-санаан аастылар.
Бу кинигэҕэ Чурапчы улууһун Арыылаах нэһилиэгиттэн төрүттээх элбэх оҕолоох Барашковтар дьиэ кэргэн бастакы улахан оҕолоро, бэйэтэ эмиэ элбэх оҕолоох амарах аҕа Иннокентий Иванович Барашков олоҕун, кини 2022 сыл от ыйыгар анал байыаннай дьайыыга баҕа өттүнэн туруммутун, Ийэ дойдутун көмүскэлигэр сырдык тыына быстыбытын туһунан ийэтин, бииргэ төрөөбүттэрин, аймахтарын, иитээччитин, учууталларын, оскуолаҕа бииргэ үөрэммит оҕолорун, доҕотторун, бойобуой табаарыстарын, рота командирын ахтыылара түмүллэн киирбиттэр. Ону тэҥэ ийэтэ, олохтоох ааптар, «Чурапчы» литэрэтииринэй түмсүү чилиэнэ Анна Дмитриевна Барашкова–Айылҕаана буола турар сэриигэ сыһыаннаах уонна уолугар анаабыт иһирэх тыллаах хоһоонноро бааллар.
Кинигэ сүрэхтэниитигэр үгүс киһи тоҕуоруһа мустубута, кинилэр истиҥ ахтыылара даҕаны Иннокентий кылгас эрээри олус чаҕылхай олоҕу олорбутун туоһулууллар. Хас биирдии тыл эппит киһи Иннокентий Барашков киһи быһыытынан олус эйэҕэһин, эппиэтинэстээҕин, киһиэхэ үтүө сыһыаннааҕын, кыһалҕалаах дьоҥҥо куруук бастакынан көмөҕө кэлэрин, олоххо туспа көрүүлээҕин бэлиэтээтилэр. Кини тапталлаах кэргэнэ Сахалена Валериевна, оҕолоро, ийэтэ Анна Дмитриевна манна мустубут, кинигэ тахсарыгар көмөлөспүт, ахтыы ыыппыт дьоҥҥо барҕа махтал тылларын анаатылар.
Наталья Сибирякова, ааптар видеота. Сэмэн ЖЕНДРИНСКЭЙ хаартыскаҕа түһэриитэ
Хараастыы
Ыҥырыыны күүппэтэҕэ,
Аҕа дойду көмүскэһэ
Бэйэтинэн тылламмыта-
Хаалбыттарга кутталлааҕа.
Кэтэһэртэн түүн уһуура.
Атаарбыппыт, алҕаабыппыт
Ыараханын сэрэйэрбит.
Айыылартан көрдөһөрбүт,
Эргиллиэҕэр эрэнэрбит.
Кэтэһэртэн уһуур түүммүт .
«Көстүбэтэ, аны кэлбэт»—
Сүрэх олох итэҕэйбэт.
Кэтэһиэхпит, көстүө-көстүө,
Син биир күүтүү, сурах биллиэ.
Куттанартан сүрэх ытыыр.
Атыттартан ордубата,
Бары диэнтэн туораабата,
Дьулаан сурах «мина эстэ»…
Хаалбыттарга кыһыы-аба…
Хараастыыттан сүрэх ытыыр.
Хайдах эрэ…сураҕынан,
Хара сурук «сүппүт» дэтэн
Уһун кэмҥэ салгыы көрдөөн
Сурах кэллэ «морга баар» —диэн.
Тиһэх эрэл…онон бүтэр.
Баҕар-баҕар… күүтүү бүтэр…
Кыра кыымнаах эрэл сүтэр.
Арай үөрүү — көстүбүтэ…
Сырдык аата ааттаныаҕа,
Төрүт сиргэ хараллыаҕа.
Анна Барашкова-Айылҕаана
