21 От ыйа 21.07
  • 23°
  • $ 88,02
  • 96,04

Бэс ыйын 19 күнэ. Алдан кыһыл көмүһэ - Бикипиэдьийэ

Читайте нас на
Яндекс Новости
ЯДВ

1923 сыл бэс ыйын 19 күнүгэр Алдан куората олохтоммут. История чахчыларынан, бу күн Незаметнай үрэҕэр аҕыйах билэр дьонун кытары көмүс сууйа сылдьар саха Михаил Тарабукин уонна Дьокуускайтан кэлбит үлэ артыалын салайааччыта латыш Вольдемар Бертин кыһыл көмүс булбуттар.


Бэлиэ күннэр

  •  ХНТ — Сэрии кэмигэр күүһүлээһини утары охсуһуу күнэ[1]
  • Тиэтэйбэккэ дьаарбайыы күнэ [2]
  •  Алжир — Өрөбөлүүссүйэ күнэ
  •  Кувейт — Тутулуга суох буолуу күнэ
  •  АХШ — Кулуттары босхолообут күн
  •  АХШ, штат Техас — Эмансипация күнэ
  •  Тринидад уонна Тобаго — Үлэ күнэ[3].
  •  Уругвай — Хосе Артигас төрөөбүт күнэ
  •  ПМР — Бендеры толук буолбут дьонун ахтар күн[4]. 1992 сыллаахха бу куоракка икки өттүттэн (тутулуга суох буолуу уонна ССРС иһигэр хаалыан баҕарааччылар) сүүһүнэн киһи уонна олохтоохтортон элбэх киһи өлүүлээх утарыта турсуу буолбута.

Түбэлтэлэр

  • 1809 — Финляндия Швецияттан арахсан, Арассыыйа састаабыгар көспүтүн кэннэ ыҥырыллыбыт сейм (түмэнФинляндияны Арассыыйа иһигэр киэҥ автономиялаах судаарыстыбанан биллэрбит. Ыраахтааҕы Александр I ол туһунан манифест таһаарбыт. Сейм дьокутааттара ыраахтааҕыга андаҕайбыттар.
  • 1862 — АХШ Кэнгириэһэ кулуттааһыны боппут. Бу кэмҥэ гражданскай сэрии хайыы-үйэ буола турара.
  • 1923 — Алдан куората олохтоммут. Бу күн Незаметнай үрэҕэр аҕыйах билэр дьонун кытары көмүс сууйа сылдьар саха Михаил Тарабукин уонна Дьокуускайтан кэлбит үлэ артыалын салайааччыта латыш Вольдемар Бертин кыһыл көмүс булбуттар.
  • 1917 — Аан дойду бастакы сэриитин кэмигэр Улуу Британия хоруола Георг V бэйэтин кэргэттэрин ааттарыттан ньиэмэстии титуллары суох гынарга ыйаах таһаарбыт. Инньэ гынан хоруол династиятын аата Саксен-Кобург-Гота оннугар Виндзор буолбут.
  • 1947 — Верхоянскай куорат суруксутун уола устуорук учуонай Афанасий Новгородов Тыл, литератуура уонна устуоруйа институутун дириэктэрэ буолбут.
  • 1960 — Тустуук, хапсаҕайга икки төгүллээх өрөспүүбүлүкэ чөмпүйүөнэ Үөгэн нэһилиэгиттэн төрүттээх Михаил Толбонов Томпо оройуонун спартакиадатыгар кыайбыт.
  • 1961 — Кувейт тутулуга суох буолбут.
  • 1992 — Молдавияҕа Бендеры куорат иһин кыргыһыы саҕаламмыт. Биир өттүттэн Приднестровьены тутулуга суох гына сатыыр күүстэр, иккис өттүттэн Молдавия бүтүн буоларын туруулаһааччылар кыргыспыттар. Приднестровье өттүттэн генерал Лебедь салайааччылаах ССРС 14-с аармыйатын чаастара кыттыбыттара. Бу баччааҥҥа диэри сүгүн чинчиллибэтэх кыргыһыы кэмигэр Лебедь өстөөҕө Костенко диэн, кинини кытта Афганистааҥҥа сулууспалаабыт эппиһиэр, биллибэт быһыыга-майгыга өлбүтэ (Лебедь Афганистааҥҥа «договорной» кишлак дьонун ытыалаабытын иһин Костенко кинини кырбаабыта биллэр).
  • 1998 — Саха дьахталларыттан бастакы гроссмейстер Александра Бурнашева сүүс харахтаах дуобакка дьахталларга Арассыыйа чөмпүйүөнэ буолбут.

Төрөөбүттэр

  • 1908 — Павел Мельников (21.07.1994 өлб.) — ирбэт тоҥу чинчийбит геолог учуонай, Социалистыы Үлэ Дьоруойа. Бу Петербуурга төрөөбүт киһи 1939 сыллаахтан 1988 сыллаахха диэри Саха сиригэр үлэлээбитэ.

Өлбүттэр

  • 2007 — Михаил Шкулев-Налимскай (3.07.1919 төр.) — тойуксут, олоҥхоһут, Абый улууһун устуоруйатын, уран тылын баайын хомуйааччы, чинчийээччи, толорооччу.
Следите за самым важным и интересным в Telegram-канале и WhatsApp-группе ЯСИА