23 От ыйа 23.07
  • 18°
  • $ 87,78
  • 95,76

Анна Николаева Уйаандьы бастакы үрүҥ халааттаах аанньалларын үчүгэйдик өйдүүр

16:33, 20 ноября 2018
Текст:
Читайте нас на
Яндекс Новости
ЯДВ

Эбээн дьоно түөлбэлээн олорор нэһилиэгэ Уйаандьы быйылгы үбүлүөйдээх сыла түмүктэнэн эрэр. Кини историятын туһунан ким тугу өйдүүрүнэн ахтыылары суруйуҥ диэн ыҥырыыга  төрүт олохтоохтортон биир да киһи хардарбата. Бүгүн педагогическай үлэ бэтэрээнэ Анна Николаева төрөөбүт нэһилиэгин бастакы үөрэхтээх медицинскэй исписэлиистэрин тустарынан кэпсээтэ.


Уйаандьы төрүт олохтооҕо Анна Христофоровна Николаева үрүҥ халааттаах бастакы аанньалларын тустарынан кэпсээнин хайдах баарынан таһаарабыт.

Мин оччотооҕуга эбэлээх эһэбин кытта ыстааданан көһө сылдьар кыра оҕо этим. Ол иннинэ нэһилиэк диэннэрин харахтаан да көрө илигим. Онтон оскуолаҕа киирэр сааһым кэлбитигэр биирдэ бөһүөлэккэ көһөн киирбиппит. Ол, быһа холоон, биэс уонус сыллар саҕаланыыларыгар этэ быһыылааҕа. Биһигини, оҕолору, үп-үрүҥ таҥастаах дьоннор доруобуйабытын көрбүттэрэ, туох эрэ быалаах тимиринэн көхсүбүтүн иһиллээбиттэрэ. Биһиги ону дьиктиргээһин бөҕөтө буолбуппут.

Бастакы медикпит дойду уола Егоров Андрей, кэргэнэ Хаһааччыйаттан төрүттээх Мария диэн этилэр, балыыһаҕа иккиэн үлэлээбиттэрэ. Дьону көрөллөрүн, эмтииллэрин таһынан ырааһырдыы үлэтин ыалы кэрийэ сылдьан ыыталлара быһыылааҕа. Аны оҕолонор дьахталлар, урукку курдук, ыстаадаҕа, бултуу сылдьар сирдэригэр — тыаҕа буолбакка, булгуччу балыыһаҕа кэлэн быыһанар буолбуттара. Ол курдук, быраатым Старостин Ылдьаа балыыһаҕа бастакылартан биирдэстэринэн төрөөбүтэ. Балыыһабыт урукку оскуола таһыгар, биһиги көрдөхпүтүнэ сүүнэ улахан дьиэ дьэндэйэн турааччы.

Оччотооҕу үлэһиттэр үлэлэригэр олус бэриниилээх улахан патриот дьон эбиттэр. Чуолаан биһиги фельдшербит чахчы хорсун санаалаах киһи эбит этэ. Оччотооҕуга оҕолор дьон кэпсэтиитин кулгаахпыт таһынан ыытарбыт. Ол да буоллар, биир бириэмэҕэ дьон Абый диэки улахан сыстыганнаах ыарыы тарҕанан эрэр үһү диэн кистии-саба отур-ботур кэпсэтэллэрин истэр буолбуппут. Онтон биирдэ истибиппит фельдшер Андрей Абыйтан Уйаандьыга кэлэн эрэр дьоҥҥо, ыарыыны аҕалыахтара диэн, бөһүөлэккэ киллэримээри, табанан утары барбыт үһү диэн кэпсээн буолбута. Ол ыарыы Уйаандьыга кэлбитин-кэлбэтэҕин өйдөөбөппүн. Бу идэтигэр бэриниилээх специалист биһиэхэ төһө өр үлэлээбитин билбэппин, сааһым кыра этэ.

Фельдшер Андрей кэнниттэн эмиэ Уус-Майаттан төрүттээх Апросимова Варвара Филипповна диэн кыыс үлэлии кэлбитэ. Кини Уйаандьыга кэлэн оскуолабыт директорыгар, Егоров Андрей Илларионовичка кэргэн тахсыбыта. Оҕолору оскуолаҕа киирэрбитигэр уопсайынан сыл аайы бэрэбиэркэлээччилэр, иһиллээччилэр. Мин оччолорго төрдүскэ үөрэнэрим. Таарыччы эттэххэ, Татаринов Семен Никитович диэн учууталлаах этибит. Балыыһаҕа санитарканан Тумат кыыһа Дьэбдьиэй Протодьяконова үлэлиирэ. Бу эмиэ кыһамньылаах үлэһит этэ, уопуттанан, оҕолонор дьахталлары врач көмөтө суох бэйэтэ харайар буолбута. Кини кэлин олохтоох табаһыт уолга Голиков Алексейга кэргэн тахсан, Уйаандьыларга кийиит буолан хаалбыта.

Варвара Филипповна кэнниттэн Нарышкин диэн фельдшер дьиэ кэргэнинээн көһөн кэлэн үлэлээбитэ. Нарышкиннар оҕолорун кытта күүскэ бодоруһан, доҕордоһон, бииргэ оонньуур буолбуппут. Кинилэр сотору Баатаҕайга ананан онно көспүттэрэ. Биһиги Верхоянскай орто оскуолатыгар салгыы үөрэнэ сылдьан, уһун өрөбүлгэ кинилэргэ аһаары ыалдьыттыы бара сылдьааччыбыт.

Нарышкиннар кэннилэриттэн Вера Владимировна Полубехина эмчитинэн үлэлээбитэ. Ол кэмҥэ хаайыыттан босхолоноллоро үс ый хаалбыт дьону Уйаандьыттан чугас Иргичээҥҥэ маһы соҕотуопкалаталлара. Онно фельдшербит кэргэнэ Полубехин Иван Иванович диэн киһи табаарыһын кытта Уйаандьыга олорон харабылынан үлэлээбиттэрэ.

Сотору биир дойдулаахтарын үөрдэн, фельдшер үөрэҕин бүтэрэн элбэҕи эрэннэрэр бэйэлэрин кыыстара эмчитинэн ананан үлэлии кэлбитэ. Бу Уйаандьыттан тахсыбыт сэдэх специалист, Дьокуускайдааҕы медучилищены ситиһиилээхтик үөрэнэн бүтэрбит, киэҥ билиилээх-көрүүлээх эмчит буолар чинчилээх Суздалова Матрена Саввична этэ. Кини бэрт үчүгэйдик үлэлээн испитэ, ол эрээри командировкаҕа Баатаҕайга бара сылдьан самолет саахалланан суорума суолламмыта. Онтон сорохтору көтүтэлээтим да быһыылаах, умнуталаан кэбиспиппин.

50-с сыллар бүтэһиктэрин диэки Петрова Галина диэн нуучча кыыһа ийэтин кытта кэлэн үлэлээбитэ. Кини чиэһигэр онно төрөөбүт оҕону Галина диэн ааттаабыттара. Ол кыыс билигин бэйэтэ хас да оҕо күн күбэй ийэтэ, элбэх оҕо эбэтэ буолан олорор. Елизавета диэн нууччалыы дьүһүннээх кыыс кэлэн үлэлээбитэ. Касьянов диэн киһи кэлэн кылгастык үлэлии түһээт армияҕа барбыта. Атласов диэн фельдшер үлэлээбитэ. Медиктэр ыалы кэрийэ сылдьан хамыыһыйанан ырааһы бэрэбиэркэлииллэр быһыылаах этэ. Сахабыт сирин араас муннуктарыттан ыраах Уйаандьы нэһилиэнньэтин эмтээн-томтоон, санитарнай үлэ ыытан үгүс маҥан халааттаах аанньаллар үлэлээбиттэрэ.

Ааптар: Т. Протопопова

Следите за самым важным и интересным в Telegram-канале и WhatsApp-группе ЯСИА