Табаҕа бааһынайа саҥа комплекс туттар

0
75

Дьокуускай таһынааҕы бөһүөлэктэр бааһынайдара Тыа хаһаайыстыбатын уонна ас-үөл бэлиитикэтин министиэристибэтин бырагыраамаларыгар көхтөөхтүк кытталлар.


Табаҕа олохтооҕо, сибиинньэни иитиигэ идэтийэр «Түмсүү» тирэх бааһынай хаһаайыстыба баһылыга, “Гражданскай килбиэн” бэлиэ хаһаайына Ульяна Кириллина үс сыллааҕыта дьиэ кэргэн пиэрмэтин тутуу бырагырааматынан грант ылбыта. Ол үбүнэн туох үлэни-хамнаһы тэрийэ сылдьарын туһунан кини маннык кэпсиир:

Силигин ситэрэн эрэ баран киириэхпит

— Грант харчытыгар тирэҕирэн уонна куорат дьаһалтатын көмөтүнэн, аныгылыы хааччыллыылаах комплексы тутуннубут. Барыта син бүтэн турар эрээри, бөһүөлэктэн тэйиччи буолан, электро-уот боппуруоһун быһаарыыга бытаарыы таҕыста. Ааспыт күһүн “Якутскэнерго” хампаанньаны кытары 1 мөл. 700 тыһ. солк. суумаҕа дуогабардаспыппыт, төлөбүрүн бастакы түһүмэҕин биэрбиппит, онон саас халлаан сылыйдар эрэ, хампаанньа үлэһиттэрэ трансформатор туруоран, уоту киллэрии үлэтин саҕалыахтаахтар. Барыта санаа хоту табылыннар, сайын силикпит ситэриллиэ.

Комплекс үлэҕэ киирдэҕинэ, сибиинньэбит ахсаанын элбэтиэхпит. Оччотугар итиэннэ эт техрегламенын ирдэбилин быһыытынан, бэйэбитигэр астыыр сыаҕы үлэлэтэр наада буолуоҕа. Ол иһин дьоҕус буойунаны атыылаһар сыалтан куорат дьаһалтата биирдэм урбаанньыттарга оҥорбут бырагырааматыгар киирсэргэ үлэлэһэ сылдьабыт.

Быйыл сибиинньэбитин эргэ хотоммутугар кыстатан турабыт. Аһылыгынан хааччыныыга төрдүс сылын Захар Климентов салайааччылаах “Дэлэгэй” ХЭУо-ну кытары үлэлиибит. Субсидия харчыта кэлиэр диэри, уотурбаны иэс биэрэн абырыыллар, онон махталбыт улахан. Ааспыт 2017 сыл устата икки сүүсчэкэ сибиинньэ оҕотун батардыбыт. Улуустарга сибиинньэ хаһаайыстыбалара балачча аҕыйаатылар быһыылаах, дьон боросуонагы Уус Алдантан, Чурапчыттан тиийэ кэлэн ылаллар. Эти икки туонна кэриҥин атыылаатыбыт. Уруккуттан эти наар биһигиттэн ылар дьоннордоохпут, онон сакааһынан батарабыт. Сибиинньэлэрбит билигин төрөөн эрэллэр, оҕолорун бороохтутан баран, атыыга таһаарыахпыт.

Түргэнник ситэр салаа кэскиллээх

Эбии салаа быһыытынан көтөр иитэбит. Сибиннньэ төрүү илик, боросуонак атыылана илик кэмигэр сымыыты, көтөр этин батаран утарынан туттар харчыбытын хааччына сатыыбыт. Билигин 365 көтөрдөөхпүт, ол иһигэр 265 куурусса, 70 бөтүүк уонна уон хаас, биэс өндүүк баар.

Куорат дьаһалтата тыа хаһаайыстыбатын сайыннарыыга утумнаахтык үлэлиир: хаһаайыстыбалар араас бырагыраамаларга кыттарбытын көҕүлүүр, сир боппуруоһун быһаарыыга күүскэ ылыста, кэнники сылларга болҕомтотун түргэнник ситэр салааҕа эмиэ уурда. Былырыын бүддьүөттэн көтөрү иитиигэ көрүллүбүт харчынан кууруссаларбыт аһылыктарын хааччынан олоробут. Аны удамыр бырыһыаҥҥа 300 тыһ. солкуобайга тиийэ сойуом биэрэр “АПК пуондата” (дириэктэр Анна Колодезникова) диэн бэрт көмөлөөх тэрилтэ баар. Биһиги онтон %-ҥа кирэдьиити үһүс төгүл ылан тутта сылдьабыт. Хаһаайыстыба тэриниэн баҕарар эдэр дьоҥҥо маннык өйөбүл баарын мүччү тутумаҥ диэн түгэнинэн туһанан сүбэлиибин.

Туйах хатарааччылар

Ааспыт үс сылга “Арассыыйа ийэлэрэ” Бүтүн Арассыыйатааҕы хамсааһын Саха сиринээҕи салаатын социальнай бырагырааматынан, ускул-тэскил сылдьар, ыарахан дьылҕалаах дьахталлары үлэлэппитим. Ону быйыл ыалдьаммын тохтоттум, ол оннугар улахан кыыһым, Хатастааҕы сибиинньэ комплексыгар уонча сыл бэтэринээрдээбит Наталья үлэлии кэллэ, инньэ гынан, иккиэн үлэлии сылдьабыт, биир эрэ оробуочайдаахпыт. Мин сааһыран, инчэҕэй эттээх илистэр кэмигэр чугаһаабыт киһи, комплекспын ситэрдэхпинэ, хаһаайыстыбабын оҕолорбор туттарыахпын баҕарабын.

Сиэним Айсен куорат 7 №-дээх оскуолатыгар үөрэнэр. Кылааһын салайааччыта Лена Михайловна көҕүлээһининэн, өрөбүллэргэ бииргэ үөрэнэр оҕолорун аҕалан, саас хотон үрдүттэн хаары түһэриигэ, сибэкки арассаадатын олордууга субуотунньуктуур. Таас дьиэ иһиттэн тахсыбат куорат оҕолоро кэлэн, сибиэһэй салгыҥҥа үлэлээн-хамсаан, сибиинньэлэри уонна көтөрдөрү көрөн-истэн, хаартыскаҕа түһэрэн астынан ахан бараллар.

0
0
[the_ad_group id="742"]