Горнайга кэтэх хаһаайыстыбалары өйүүр көмөнөн элбэх дьон туһанар. Бэрдьигэстээх сэлиэнньэтигэр Михаил Максимов оннук өҥөнөн туһанан, 2017 с. кэтэх хаһаайыстыба тэриммит.


Горнай уола Михаил Максимов судаарыстыбаттан ылбыт харчытынан кэтэх хаһаайыстыба тэринэн, 80 сымыыттыыр, 32 «брама» боруода кууруссаны, 6 бөтүүгү, икки ийэ куруолугу атыыласпыт. Ону таһынан кулунчук, икки индюк, түөрт иитиэх кус, икки хаас тэлгэһэҕэ сылдьаллар. Эдэр киһи диэтэххэ элбэх иитимньилээх. Миша кэпсииринэн, сүрүн дохуоту кууруссалар биэрэллэр эбит.

Аһылыгын, тутуллар усулуобуйаларын кыайдахха, сымыыты хото биэрэллэр. Ол эрэн, кыһыҥҥы кэмҥэ, сымыыттыыллара син биир биллэ аччыыр, — диэн сэһэргиир.

Икки ийэ куруолук ортотунан сэттэлии оҕонон, сайын иһигэр үстэ төрөөбүттэр. Бу кыыллар олус түргэнник ситэллэр эбит. Аһылык быһыытынан киһи этигэр-хааныгар иҥэмтиэлээхтэр. Хаһаайыстыба салайааччыта куруолуктарын оҕолорун ыйдара туолуута нэһилиэнньэҕэ дьоҕус сыанаҕа атыылаан эбии дохуот киллэринэр.


Индюктара уон икки киилэлээх, эт лахса көтөрдөр. Ситтэхтэринэ, биирдии бэйэлэрэ сүүрбэлии киилэни үктүүр буолаллар. Аһылыктарыгар, көрүүлэригэр улахан талымаһа суох, бор соҕустар.
Михаил нэдиэлэҕэ үс куул уотурбаны, биир куул кукурузаны, биитэр сэлиэһинэйи аһылыктарыгар ороскуотурар эбит. Холобура, биир куул уотурба сыаната ортотунан 700 солк., онтон куул сэлиэһинэй 1200 солк. тиийэр буоллаҕына, нэдиэлэҕэ 3300 солк. аҥардас аһылыкка барар эбит. Ону төгүрүк сылга таһаардахха, 171 600 солк. буолан тахсар.

Михаил кыстыкка киириигэ көтөрдөрүн баһыйар өттүн сииргэ диэн туттар. Ол оннугар талыы, биирдиилээн үчүгэй туруктаахтарын сымыыттыырга уонна «брама» боруодаларын ол сымыыттары баттатарга эрэ диэн аҕыйаҕы хаалларынар. Олорун гарааска дьоҕус уйа оҥорон кыстатар.

Арҕаа уонна олорго кыттыгастаах дойдулар Арассыыйаны утары араас экэнэмиичэскэй хааччахтааһыннары (санкциялары) үөскэттилэр. Бу түгэҥҥэ дойду салалтата олохтоох оҥорон таһаарааччылары уонна биирдиилээн хаһаайыстыбалары өйөөбүтүн суотугар нэһилиэнньэ улахан кыһалҕалары охсуута суох аһардар.

Тулаайах хаалбыт кулунчуга номнуо улааппыт. Михаил быһаҕас кууллаах уотурбалары холбуу баайан баран, бэрэмэдэйдии сиһигэр уурдаҕына, улгум баҕайытык кууруссаларын диэки хаамар. Хаһаайына инникитин миҥэ ат оҥостор былаанаах.

Ааптар: Василий Тимофеев, «Үлэ күүһэ» хаһыат

0
0
comments powered by HyperComments