Ил Түмэн бастакы вице-спикерэ Александр Жирков Ил Түмэн дьокутааттарын бөлөҕүн кытта бу дьыл 25-26 күннэригэр өрөспүүбүлүкэ үөрэҕин үлэһиттэрин атырдьах ыйынааҕы сүбэ мунньаҕар кытынна. Интернет көмөтүнэн ыытыллыбыт мунньахха Александр Жирков Саха сиригэр үөрэхтээһин инники хайысхаларын, маҥнайгы сүһүөх уонна орто оскуолаҕа сыыппаранан үөрэхтээһин, «Арктика учуутала», «Земскэй учуутал» онтон да атын семинардар үлэлэрин кэтээн көрдө, кыттыыны ылла.


Сүбэ мунньах түмүгүнэн Александр Николаевич хас да түгэҥҥэ санаатын үллэһиннэ. Бастатан туран, Ил Түмэн буолаары турар бэйэтин күһүҥҥү уонна сааскы мунньахтарыгар үөрэх уонна оҕону иитии хайысхаларыгар көрүллүөхтээх боппуруостарын бэлэмнээн сылдьар. Олортон сүрүннэрин туһунан атырдьах ыйынааҕы мунньахха иһитиннэрилиннэ.

Иккиһинэн, бастакы вице-спикер Саха сиригэр үөрэх ситимин ааспыт уонна билиҥҥи туругун туһунан эттэ. «Ааспыт 90-с сыллартан саҕалаан Арассыыйа үөрэҕин ситимэ отучча сыл устата үгүс, ол иһигэр соччо бөрүкүтэ суох уларытыылары-тэлэритиилэри көрүстэ. Төһө туһалааҕа, кэскиллээҕэ улаханнык оҥкулламматах быстах дьаһалларга Арассыыйа оскуолата хас да төгүл толук уурулла сырытта», – диэтэ Александр Жирков. «Ити уустук кэмнэргэ биһиэхэ Саха сиригэр учууталы, кини идэтин көмүскүүргэ кыһаллыбыппыт, оҕолорбутугар, ханна да олороллоруттан тутулуга суох, киһилии үөрэнэллэригэр кыах биэрэ сатаабыппыт, национальнай өрөспүүбүлүкэҕэ олохтоох омуктар тылларын үөрэтии таһымын турууласпыппыт. Итинник уонна итиниэхэ хабааннаах үлэ биһиги өрөспүүбүлүкэбит бастакы Президенэ М.Е. Николаев саҕаттан баар ыарахаттары, моһоллору тумнан, туоратан утумнаахтык барбыта. Өр сыллаах үлэ түмүктээх буолар. Сүрүн түмүк – хара маҥнай уларыйыылар саҕаланыахтарыттан Саха сирэ үөрэх эйгэтигэр сыыстарбатаҕын, сөптөөх хайысханы тутуспутун олох көрдөрдө. Саха ыччата күүстээх санаалаах, олоххо, үөрэххэ, үлэҕэ тардыһар дьулуурун, дьоҕурун сүтэрбэтэ, мөлтөппөтө. Төрөөбүт дойдутун, сирин-уотун, төрдүн-ууһун таптыыр, ытыктыыр, норуотун ааспыт олоҕун ылынар, өйдүүр. Ити – дьоһуннаах, кэскиллээх бэлиэ». Итинтэн сиэттэрэн, Александр Жирков Саха Өрөспүүбүлүкэтин Бырабыыталыстыбатын бэрэссэдээтэлин эбээһинэһин толорооччу Андрей Тарасенко үөрэх үлэһиттэрин түмсүүтүгэр Саха сирин ыччатын туһунан үтүө тылларын, үөрэх, иитии эйгэтигэр инники өттүгэр ситиһиллибиккэ тирэҕирэр туһунан этиитин ис хоһооно олохтооҕун, итинник санааны, этиини өйүүрүн туһунан эттэ.

Саҥа үөрэх сылын уратыларын туһунан этэригэр Александр Жирков коронавирус уонна бу дьаҥ түбүлээһинин утары дьаһаллар билигин төһө да улахан түбүктээхтэрин иһин, ааһар, мүлүрүйэр кэмнэрэ кэлиэҕэ диэтэ. «Оскуола сүрүн соруга – үөрэх. Оттон үөрэх, иитии эйгэтигэр ханнык даҕаны уларыйыылар буолбуттарын иһин, үөрэх ситимин сүрүн тэрийээччи, сүрүн провайдер быһыытынан учууталы атын ким да, туох да солбуйбат. Үөрэххэ ирдэбил уларыйан, уустугуран истэҕин аайы учуутал суолтата ордук улаатар. Онон саҥа кэм учууталын бэлэмниир үөрэх ситимэ эмиэ саҥардыллара ирдэнэр».

Атын уларыйыылар тустарынан Ил Түмэн бастакы вице-спикерэ: «Үөрэхтээһин эйгэтигэр Дойду саҥардыллыбыт Конституциятын  дьайыыта балайда буолуоҕа. Дойду уонна өрөспүүбүлүкэ үөрэххэ, ыччаты иитиигэ туһуламмыт сокуоннарыгар уларыйыылар төрөөбүт тылы үөрэтиигэ, национальнай өрөспүүбүлүкэлэргэ үөрэхтээһин уратыларыгар эмиэ сабыдыаллаах буолуохтара», – диэтэ.

«Бу уларыйыыларга национальнай оскуолалар уратылара, оҕону төрөөбүт тылынан иитии уонна үөрэтии соруктара күүһүрэллэр. Онон учууталлар, иитээччилэр иннилэригэр дьоһуннаах, уустук сорук турар. Кинилэртэн тутулуктааҕа улахан», – диэн Александр Жирков санаатын үллэһиннэ.

 

 

Сигэн:

0
0

Хоруй суох

Хоруйдаа

Лимит времени истёк. Пожалуйста, перезагрузите CAPTCHA.